Opis
Niesłabnące zainteresowanie innowacjami przedsiębiorstw i ich innowacyjnością zarówno ba-daczy, jak i polityków, a także menedżerów wynika z wielu przyczyn. Przede wszystkim jest to znaczenie innowacji w rozwoju gospodarczym danego kraju czy regionu, które wiąże się ze zdolnością do ich wdrażania i komercjalizacji przez przedsiębiorstwa. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa innowacje postrzega się jako jeden z kluczowych czynników determinujących ich konkurencyjność na współczesnym, coraz częściej globalnym rynku. Rola innowacji w poszukiwaniu źródeł trwałej przewagi konkurencyjnej stale rośnie, przy jednoczesnych coraz większych kosztach innowacji i ryzyku wdrożenia. Ponadto zainteresowanie innowacyjnością, zwłaszcza polskich przedsiębiorstw, wynika z faktu, że jest ona niezadowalająca – zarówno odsetek polskich firm wdrażających innowacje, jak i inne wskaźniki innowacyjności wskazują na jej znacząco niższy poziom w stosunku do europejskich liderów. Nie sposób przecenić znaczenia innowacji we współczesnym zglobalizowanym świecie, który wkroczył w „nową erę innowacji” – jak twierdzą specjaliści. Powyższe przyczyny skłoniły zespół autorski do podjęcia badań nad tym fascynującym zjawiskiem, jakim jest innowacyjność organizacji, a ich wyniki zaprezentowano w niniejszej książce. Całość opracowania uwzględnia praktykę innowacyjności przedsiębiorstw, przy czym wyniki obszernych, starannie przygotowanych badań empirycznych poprzedzono dogłębnymi analizami literatury, a studia przypadków lokalnych liderów innowacyjności wzbogacone są przeglądem najlepszych praktyk na świecie. Rezultatem prowadzonych dociekań jest autorski „rentgen innowacyjności”, umożliwiający przedsiębiorcom i menedżerom autodiagnozę poziomu innowacyjności oraz potencjału innowacyjnego przedsiębiorstwa (dostępny pod adresem: www.innowacyjnosc.ue.katowice.pl). Połączenie pogłębionych studiów literatury ze starannie przygotowanymi wynikami badań empirycznych, implikacjami dla teorii i praktyki gospodarczej sprawia, że adresatami opracowania mogą być zarówno przedstawiciele kadry akademickiej, studenci i doktoranci kierunków ekonomicznych, jak i przedsiębiorcy, menedżerowie czy doradcy biznesowi. Spis treściWSTĘP 9 Rozdział 1. INNOWACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA – PERSPEKTYWA TEORETYCZNA I KIERUNKI BADAŃ 15 1.1. Pojęcie innowacji i innowacyjności przedsiębiorstwa 15 1.1.1. Pojęcie i typy innowacji 15 1.1.2. Źródła i proces innowacji 26 1.2. Innowacyjność organizacji jako przedmiot badań 32 1.2.1. Przegląd badań nad innowacyjnością przedsiębiorstw w Polsce w latach 2006-2012 32 1.2.2. Przegląd badań światowych nad innowacyjnością przedsiębiorstw w latach 2006-2012 37 1.3. Innowacyjność jako składnik potencjału konkurencyjnego organizacji 49 1.3.1. Pojęcie i składniki konkurencyjności 49 1.3.2. Potencjał konkurencyjności przedsiębiorstwa – zarys koncepcji i przykład modelu 52 1.3.3. Innowacje jako źródło przewagi konkurencyjnej 56 1.4. Modele zachowań strategicznych firm jako kontekst innowacyjności organizacyjnej 61 Rozdział 2. POMIAR INNOWACYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW – PROBLEMY METODOLOGICZNE 73 2.1. Poziomy pomiaru innowacyjności – problemy i metody 73 2.2. Wybrane koncepcje badań i narzędzia pomiaru innowacyjności organizacji 78 2.3. Koncepcja innowacyjności i narzędzie jej pomiaru Wanga i Ahmeda 82 Rozdział 3. WYNIKI BADAŃ SONDAŻOWYCH UWARUNKOWAŃ I POTENCJAŁU INNOWACYJNEGO PRZEDSIĘBIORSTW W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM 87 3.1. Metodyka badań 87 3.1.1. Cele i model badawczy 87 3.1.2. Charakterystyka badanej próby przedsiębiorstw 88 3.1.3. Opis narzędzia badawczego 90 3.2. Wyniki badań sondażowych 91 3.2.1. Pomiar innowacyjności przedsiębiorstw 91 3.2.2. Diagnoza wybranych aspektów działalności innowacyjnej . 96 3.2.3. Wewnętrzne uwarunkowania działalności innowacyjnej 102 3.2.4. Ocena innowacyjności przedsiębiorstw według przyjętych miar 106 3.3. Wnioski z badań 112 Rozdział 4. INNOWACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW PRODUKCYJNYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM 115 4.1. Metodyka badań 115 4.1.1. Koncepcja badań: cele, model, hipotezy 115 4.1.2. Metodyka badań, charakterystyka badanej próby i narzędzia badawczego 116 4.2. Pomiar aktywności innowacyjnej firm produkcyjnych 120 4.2.1. Ilościowa charakterystyka innowacji wdrożonych w badanych firmach 120 4.2.2. Wymiary potencjału innowacyjnego badanych przedsiębiorstw według metodyki Wanga i Ahmeda 126 4.2.3. Badanie zależności statystycznych pomiędzy wymiarami potencjału innowacyjnego, innowacyjnością, wynikami i konkurencyjnością przedsiębiorstw 127 4.2.4. Modele zachowań strategicznych przedsiębiorstw a ich innowacyjność 132 4.3. Wnioski z badań 136 Rozdział 5. MODELE DZIAŁALNOŚCI INNOWACYJNEJ WYBRANYCH PRZEDSIĘBIORSTW MIĘDZYNARODOWYCH I POLSKICH 140 5.1. Studia przypadków – opis metody 140 5.2. Przykłady dobrych praktyk wybranych korporacji międzynarodowych 142 5.2.1. Whirlpool 142 5.2.2. Danone 147 5.2.3. Cisco 149 5.2.4. ICL – International Computers Limited 154 5.2.5. Hyundai 156 5.2.6. Podobieństwa i różnice w praktykach innowacy