Opis
Książka stanowi syntezę poglądów Ronalda Dworkina (1931–2013) – filozofa prawa i polityki, krytyka pozytywizmu prawniczego. Zdaniem autora prawo nie jest wyłącznie zbiorem reguł, lecz połączeniem reguł, zasad moralnych i standardów, które stanowią moralnie spójną całość. Ta klasyczna obecnie pozycja z teorii prawa została opublikowana w oryginale w 1986 r. Pierwsza polska edycja Imperium prawa ukazała się w 2006 r. „Dworkin ma styl pisania bliski prawnikowi praktykowi, bo skupia się bardziej na kultywowaniu postawy argumentacyjnej wobec prawa niż na teoretyzowaniu. Nie oznacza to, że proponuje prawnikom postawę wartościującą wobec prawa, tak jak to czynią doktryny prawa natury. Dworkin podkreśla jedynie, że cały wysiłek jurysprudencji powinien być nakierowany na osądzanie (judgment), bo to jest problem, który przenika prawo i jego instytucje. Dla prawnika ważna jest tylko taka refleksja ogólna nad prawem, która pozwala mu dokonać lepszego osądu na podstawie prawa. Zadaniem jurysprudencji, czy wszelkiej ogólnej refleksji nad prawem, jeśli chce być ważna dla prawników, musi stać się proces argumentowania umożliwiający nadanie prawu najlepszego sensu jako swoistej praktyce społecznej”. Prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski, fragment Wprowadzenia Spis treściWprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XI Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXV CZYM JEST PRAWO? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 Dlaczego to pytanie jest ważne? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 Spory o prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Czysto faktyczny punkt widzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Wątpliwość wstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Świat rzeczywisty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Semantyczne teorie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Prawdziwy argument na rzecz teorii semantycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 2. KONCEPCJE WYKŁADNI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Żądło semantyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Zmyślony przykład . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Pierwsze spojrzenie na interpretację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Interpretacja a intencje autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Sztuka a natura intencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Intencja a wartość sztuki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Intencje a praktyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 Etapy interpretacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Filozofowie uprzejmości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Dygresja: sprawiedliwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Sceptycyzm wobec interpretacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 3. Z POWROTEM DO PRAWOZNAWSTWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Nowy obraz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Pojęcie i koncepcja prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Prawo i moralność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Koncepcje sceptyczne a prawo niegodziwe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Podstawy i siła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 4. KONWENCJONALIZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Jego struktura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Jego urok . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Konwencje prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Dwa typy konwencjonalizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Czy konwencjonalizm pasuje do naszej praktyki? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Czy konwencjonalizm uzasadnia naszą prak