Opis
Książka dotyczy miejsca i roli gramatyki w nauczaniu języków obcych (tu: języka niemieckiego). Autorka podejmuje w niej trudne zagadnienie, które dotyczy relacji występującej pomiędzy proponowanymi w procesie dydaktycznym materiałami glottodydaktycznych i rozwijaniem autonomizacji ucznia, przy czym punkt wyjścia dla tych rozważań stanowi pomiar progresji materiału gramatycznego. Przenalizowana tu została istotna rola nauczyciela oraz zakresy jego aktywności, które warunkują przygotowanie ucznia do samodzielnego uczenia się, co ma wpływ na relację pomiędzy nauczaniem gramatyki i rozwijaniem samodzielności uczenia się oraz związanej z tym samooceny ucznia. Porównano tu 3 podręczniki do nauki języka niemieckiego, dokonano analizy ćwiczeń w celu zbadania ich otwartości. Celem pracy było również rozpoznanie stosowanych przez uczniów gimnazjum i liceum strategii uczenia się materiału gramatycznego i dokonywanych przez nich wyborów podręcznika, Autorka pisze o wykorzystaniu nowych technologii w aktywizowaniu ucznia, rozwijaniu jego samodzielności uczeniowej, co może być z powodzeniem wykorzystywane w opracowywaniu propozycji dydaktycznych dla praktyki kształcenia językowego. Spis treściWstęp 9 1. Pojęcie i definicja progresji materiału gramatycznego 12 2. Gramatyka i progresja materiału gramatycznego w ujęciu różnych metod nauczania – rys historyczny 18 2.1 Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa 18 2.2 Metoda bezpośrednia 19 2.3 Metoda audiolingwalna 20 2.4 Metoda kognitywna 21 2.5 Metody alternatywne 21 2.6 Podejście komunikacyjne 23 2.7 Podejście integracyjno-selektywne 24 3. Podejście autonomizujące 25 3.1 Pojęcie osobistej kompetencji komunikacyjnej i uczeniowej 26 3.2 Strategie kompensacyjne 27 3.3 Strategie uczeniowe 28 3.4 Role nauczyciela i ucznia w podejściu autonomizującym 36 3.5 Nauczanie gramatyki a kształtowanie postaw autonomicznych 39 3.6 Rola samooceny ucznia w podejściu autonomizującym 40 4. Rola podręcznika w nauczaniu języka obcego 43 4.1 Rola podręcznika w podejściu autonomizującym 44 4.2 Materiał gramatyczny w podręczniku – sposób prezentacji i typy ćwiczeń 45 4.3 Rola podręcznika w kształtowaniu postaw autonomicznych uczniów 47 5. Metody badawcze 54 5.1 Hipotezy i narzędzia badawcze 54 5.2 Narzędzia badawcze i metoda pomiaru 55 5.3 Podobieństwa i różnice w układzie materiału gramatycznego w badanych podręcznikach 65 6. Kryteria pomiaru progresji materiału gramatycznego w podręcznikach do nauki języka niemieckiego 71 6.1 Rzeczowniki 71 6.2 Czasowniki 77 6.3 Przymiotniki 82 6.4 Liczebniki 83 6.5 Zestawienie kryteriów 84 7. Pomiar progresji materiału gramatycznego na przykładzie trzech podręczników do nauki języka niemieckiego 86 7.1 Progresja materiału gramatycznego w kategorii RZECZOWNIKI w podręczniku Themen neu 87 7.2 Progresja materiału gramatycznego w kategorii RZECZOWNIKI w podręczniku Delfin 89 7.3 Progresja materiału gramatycznego w kategorii RZECZOWNIKI w podręczniku Sowieso 90 7.4 Porównanie progresji materiału gramatycznego w kategorii RZECZOWNIKI – w podręcznikach: Themen neu, Delfin i Sowieso 92 7.5 Progresja materiału gramatycznego w kategorii CZASOWNIKI w podręczniku Themen neu 94 7.6 Progresja materiału gramatycznego w kategorii CZASOWNIKI w podręczniku Delfin 96 7.7 Progresja materiału gramatycznego w kategorii CZASOWNIKI w podręczniku Sowieso 98 7.8 Porównanie progresji materiału gramatycznego w kategorii CZASOWNIKI w podręcznikach: Themen neu, Delfin i Sowieso 99 7.9 Progresja materiału gramatycznego w kategorii PRZYMIOTNIKI w podręczniku Themen neu 101 7.10 Progresja materiału gramatycznego w kategorii PRZYMIOTNIKI w podręczniku Delfin 102 7.11 Progresja materiału gramatycznego w kategorii PRZYMIOTNIKI w podręczniku Sowieso 103 7.12 Porównanie progresji materiału gramatycznego w kategorii PRZYMIOTNIKI w podręcznikach: Themen neu, Delfin i Sowieso 105 7.13 Progresja materiału gramatycznego w kategorii LICZEBNIKI w podręczniku Themen neu 106 7.14 Progresja materiału gramatycznego w kategorii LICZEBNIKI w podręczniku Delfin 107 7.15 Progresja materiału gramatycznego w kategorii LICZEBNIKI w podręczniku Sowieso 108 7.16 Porównanie progresji materiału gramatycznego w kategorii LICZEBNIKI w podręcznikach: Themen neu, Delfin i Sowieso 109 7.17 Progresja materiału gramatycznego w podręczniku Themen neu – podsumowanie 110 7.18 Progresja materiału gramatycznego w podręczniku Delfin – podsumowanie 112 7.19 Progresja materiału gramatycznego w podręczniku Sowieso – podsumowanie 114 7.20 Progresja materiału gramatycznego w podręcznikach Themen neu, Delfin i Sowieso – podsumowanie – wykres słupkowy 116 7.21 Progresja materiału gramatycznego w podręcznikach Themen neu, Delfin i Sowieso – podsumowanie – wykres liniowy 117 7.22 Podsumowanie pomiaru progresji 119 8. Stopień sterowania ćwiczeń gramatycznych zawartych w podręczniku i ich znaczenie w podejściu autonomizującym 123 8.1 Stopień sterowania ćwiczeń gramatycznych w podręczniku Themen neu 126 8.2 Stopień sterowania ćwiczeń gramatycznych w pod