Opis
Podręcznik omawia kształtowanie się poglądów – od czasów grecko-rzymskich do współczesności – mających decydujący wpływ na cele, zasady powstania, organizację oraz funkcjonowanie dzisiejszych instytucji państwa i prawa. Autor eksponuje zasadę państwa prawnego powiązaną z ideą sprawiedliwości społecznej, zwracając jednocześnie uwagę na ciągle aktualne zagrożenia w postaci terroryzmu czy despotyzmu rządów. Publikacja przybliża i wyjaśnia przesłanki doktrynalne leżące u podstaw dyskusji dotyczących aktualnych zagadnień, jak: in vitro, eutanazja, kara śmierci czy walka z totalitaryzmem. Książka jest przeznaczona głównie dla studentów prawa i administracji. Będzie również pomocna historykom, socjologom, politologom, dziennikarzom i filozofom. Spis treściWstęp 13 Rozdział I Przedmiot historii doktryn politycznych i prawnych 15 1. Zakres i podstawy metodologiczne przedmiotu 15 2. Powiązania z innymi przedmiotami 17 3. Różnorodność opracowań przedmiotu historii doktryn politycznych i prawnych 19 4. Funkcje doktryn politycznych i prawnych 21 5. Problem negacji i kontynuacji w doktrynach politycznych 24 6. Klasyfikacja doktryn politycznych i prawnych 26 7. Pojęcie rewolucji doktrynalnej 29 Rozdział II Myśl polityczna starożytnej Grecji okresu klasycznego 33 1. Ogólna charakterystyka 33 2. Sofiści 37 3. Rozwój szkoły sofistów 39 4. Sokrates i sokratycy 42 Rozdział III Idealizm Platona 49 1. Osobowość filozofa 49 2. Założenia metodologiczne 50 3. Klasyfikacja ustrojów 51 4. Historiozofia i krytyka demokracji 52 5. Filozofia sprawiedliwości 54 6. Wiedza i władza 56 Rozdział IV Realizm Arystotelesa 59 1. Osobowość filozofa 59 2. Założenia metodologiczne 60 3. Teoria społeczeństwa 61 4. Powstanie i cele państwa 61 5. Klasyfikacja polis 63 6. Filozofia sprawiedliwości 65 7. Prawo natury 68 Rozdział V Myśl polityczna czasów helleńskich 71 1. Ogólna charakterystyka 71 2. Cyrenaicy i cynicy 72 3. Epikur i sceptycy 74 4. Stoicyzm 77 5. Rozwój stoicyzmu greckiego 80 Rozdział VI Doktryny polityczno-prawne starożytnego Rzymu 83 1. Ogólna charakterystyka 83 2. Polibiusz i rozwój doktryny politycznej 85 3. Myśl polityczna Marka Tuliusza Cycerona 87 4. Późny stoicyzm: Seneka, Epiktet 91 5. Marek Aureliusz 95 Rozdział VII Myśl polityczno-prawna wczesnego chrześcijaństwa 99 1. Ogólna charakterystyka 99 2. Geneza myśli społeczno-politycznej chrześcijaństwa 101 3. Szkoła aleksandryjska 102 4. Ojcowie Kapadoccy i Doktorzy Kościoła 105 Rozdział VIII Myśl polityczna Świętego Augustyna 109 1. Osobowość filozofa i metody 109 2. Praca i cnoty kardynalne 111 3. Filozofia sprawiedliwości 113 4. Teoria państwa 115 5. Państwo a Kościół 116 6. Pokój i teoria prawa 118 7. Rodzina i społeczeństwo 119 8. Dynamika systemu 121 Rozdział IX Święty Tomasz z Akwinu i rozwój myśli średniowiecznej 123 1. Jan z Salisbury i papalizm 123 2. Awerroizm 126 3. Myśl polityczna Świętego Tomasza z Akwinu 127 4. Metodologia i nauki społeczne Akwinaty 128 5. Praca i teoria państwa 130 6. Teoria prawa Akwinaty 132 7. Sprawiedliwość 134 8. Podsumowanie 135 Rozdział X Koniec średniowiecza 137 1. Ogólna charakterystyka 137 2. Marsyliusz z Padwy 139 3. Nominalizm Wilhelma Ockhama 143 Rozdział XI Renesans w myśli politycznej 149 1. Ogólna charakterystyka wieku Odrodzenia 149 2. Niccolò Machiavelli 151 3. Erazm z Rotterdamu 156 4. Tomasz More 157 5. Andrzej Frycz Modrzewski 159 6. Jean Bodin 163 7. Doktryny reformacji 167 8. Reformacja w Polsce 173 Rozdział XII Doktryny polityczno-prawne XVII wieku 183 1. Ogólna charakterystyka 183 2. Francis Bacon 184 3. Tommaso Campanella 187 4. Myśl polityczna Hugona Grocjusza 190 5. Samuel Pufendorf 193 6. Liberalizm konserwatywny Spinozy 195 7. Doktryny polityczne rewolucji angielskiej 197 8. Myśl polityczna Thomasa Hobbesa 202 9. Liberalizm Johna Locke’a 206 Rozdział XIII Doktryny polityczno-prawne Oświecenia 213 1. Ogólna charakterystyka 213 2. Fizjokratyzm i absolutyzm oświecony 216 3. Liberalizm arystokratyczny Monteskiusza 218 4. U źródeł liberalizmu burżuazyjnego 223 5. Myśl polityczna Jeana-Jacques’a Rousseau 225 6. Materializm i utopia komunistyczna 229 7. Oświecenie w Polsce 233 8. Doktryny polityczne rewolucji amerykańskiej 237 9. Doktryny polityczne Wielkiej Rewolucji Francuskiej 239 Rozdział XIV Szkoła historyczna 247 1. Reakcja doktrynalna na Wielką Rewolucję Francuską 247 2. Ogólne założenia szkoły historycznej 250 3. Czołowi przedstawiciele szkoły historycznej 252 Rozdział XV Idealizm niemiecki 257 1. Kształtowanie się założeń doktryny 257 2. Dialektyka i filozofia dziejów Georga Wilhelma Friedricha Hegla 259 3. Heglowska idea państwa 261 Rozdział XVI Liberalizm 265 1. Ogólna charakterystyka 265 2. Angielska szkoła liberalistyczna 267 3. Liberalizm francuski 271 4. Liberalizm niemiecki 274 Rozdział XVII Socjalizm utopijny 277 1. Ogólna charakterystyka 277 2. Przedstawiciele socjalizmu utopijnego 278 3. Komunizm utopijny 283 Rozdział XVIII Doktryna anarchizmu 287 1. Ogólna charakterystyka 287 2. Doktryna Pierre-Josepha Prou