Opis
Pojęcie wartości jest trudne do zdefiniowania. Każdy z nas – lepiej lub gorzej – wie, co jest dla niego ważne, cenne i godne zaangażowania. Jednakże aby podejmować słuszne decyzje, trzeba najpierw stworzyć hierarchię wartości i żyć z zgodnie ze swoimi zasadami. Wkraczanie w dorosłość nie jest proste. Współczesny młody człowiek często staje na rozdrożu, musi wybierać pomiędzy kryteriami, którymi kierują się jego rówieśnicy, a tym, co dyktuje mu sumienie. Wyboru nie ułatwiają mu również dorośli, którzy są krytyczni w ocenie oraz w wypowiedziach na temat jego zachowania. Niniejsza książka powstała z chęci podzielenia się z Czytelnikiem wynikami badań dotyczących wartości, które Autorki przeprowadziły w roku szkolnym 2007/2008. Autorki chciały się dowiedzieć, jakie wartości cenią młodzi ludzie. Istotna była dla również konfrontacja wyników badań przeprowadzonych pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. z badaniami przeprowadzonymi na początku XXI w. Autorki chciały sprawdzić, czy młodzież, która żyje w nieco innym świecie, obcująca na co dzień z natychmiastowym przepływem informacji, posługująca się Internetem i wysyłająca SMS-y nadal wyznaje takie same wartości, jakie cenili jej rówieśnicy przed laty. Czy istnieją różnice w hierarchiach wartości współczesnej bydgoskiej młodzieży i tych, które zostały zadeklarowane przez młodzież w latach dziewięćdziesiątych? Uczniowie bydgoskich szkół średnich, podzielili się swoją hierarchią wartości, a także zdradzili, w jaki sposób czy w jakich sytuacjach te wartości urzeczywistniają. Autorki interesowało to, co prawie dorośli ludzie uważają za wartościowe w swoim życiu. To, czy szkoła, do której chodzą, którą sobie wybrali, daje im szansę realizowania ich wartości, a także to, jakie znaczenie ma dla nich środowisko rodzinne. Większość z nich w momencie badania nie była jeszcze pełnoletnia, jednakże w tym roku osiągnęła już wiek, w którym uzyskała pełne prawo do decydowania o sobie i możliwość zabierania głosu w sprawach istotnych dla całego społeczeństwa (np. poprzez udział w wyborach), a także przystąpi do egzaminu dojrzałości. W książce zostały przedstawione wyniki badań przeprowadzonych wśród uczniów klas drugich bydgoskich publicznych i niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych kończących się maturą oraz ich interpretację poprzedzoną wykładem na temat wartości. Zawarto w niej również przegląd definicji wartości, systemu wartości oraz hierarchii wartości oraz przytoczyły wypowiedzi wybranych autorów na temat istnienia wartości i sposobów ich rozumienia, a także typologie wartości i różne ich teorie. Autorki mają nadzieję, że podczas lektury tej książki Czytelnik lepiej pozna wartości bydgoskiej młodzieży. Zrozumie, co jest dla niej ważne i czym kieruje się ona w życiu. Spis treściWstęp 7 Rozdział 1. Definicje 9 Definicje wartości 9 Definicje systemu i hierarchii wartości 13 Rozdział 2. Istnienie wartości i sposoby ich rozumienia 17 Rozdział 3. Typologie wartości 25 Rozdział 4. Teorie wartości 35 Teoria Romana Ingardena 35 Teoria Maxa Schelera 36 Teoria Dietricha von Hildebranda 38 Rozdział 5. Przegląd badań 41 Hanna Świda, Renata Acher – wartości w percepcji warszawskich maturzystów 41 Mirosław Szymański – hierarchia wartości badanej młodzieży 45 Kazimierz Denek – badania dotyczące wartości preferowanych przez młodzież, studentów i nauczycieli 47 Andrzej Ryk – hierarchia i system wartości młodych Polaków i Włochów 49 Rozdział 6. Metodologiczne podstawy badań własnych 53 Cel i typ badań 53 Problematyka badawcza 53 Metody i techniki badawcze 54 Wskaźniki i zmienne 55 Charakterystyka terenu badań 55 Rozdział 7. Opracowanie wyników badań własnych 57 Analiza wyników badań dotyczących hierarchii wartości młodzieży oraz porównanie ich z wynikami badań M. Szymańskiego 57 Podsumowanie 72 Sposoby realizacji wartości przez młodych bydgoszczan 73 Podsumowanie 107 Zestawienie wyników badań własnych dotyczących hierarchii i sposobów realizacji wartości przez młodzież 110 Specyfika szkół 112 Charakterystyka współczesnej młodzieży i próba konfrontacji wyników badań z jej wizerunkiem 113 Podsumowanie 117 Literatura 119 Spis tabel 121 Spis wykresów 123