Opis
Opracowanie dotyczy recepcji literatury hermetycznej w średniowieczu i renesansie w dziełach polskich twórców i uzupełnia dotychczasową wiedzę w zakresie historii literatury hermetycznej. Praca skupia się na dwóch prymarnych tekstach: zbiorze dialogów pt. "Corpus Hermeticum" (w łacińskim przekładzie Marsilia Ficina) oraz łacińskim traktacie pt. "Asclepius". Celem jest analiza treściowa i porównawcza dzieł zawierających cytaty pochodzące z powyższych hermetycznych tekstów, które znajdziemy u: Bernarda z Lublina (tzw. Antologia filozoficzna), Jana z Trzciany ("De natura ac dignitate hominis") oraz Jakuba Górskiego ("Ad Magnificum Dominvm Stanislavm Miskovski Castellanvm Sendomiriensem et Capitanevm Cracoviensem Iacobi Gorscij Mercvrius sive de Trinitate contra Gregorium Bresinensem"), czyli postaci wspomnianych jedynie przez Jana Czerkawskiego – badacza hermetyzmu. Bazą pracy jest manuskrypt Bernarda z Lublina zawierający łacińskie wypisy z dwóch najważniejszych tekstów hermetycznych: "Asclepius" i "Corpus Hermeticum". Podział jest zgodny z podziałem tekstów w antologii Lubelczyka: część pierwsza obejmuje więc analizę treściową i porównawczą wypisów z traktatu "Asclepius", część druga – z czternastu dialogów ze zbioru "Corpus Hermeticum". Badanie treści antologii w porównaniu z tekstami innych autorów ma doprowadzić do wyodrębnienia tertium comparationis - ewentualnej myśli wspólnej wyłaniającej się z analizy i zestawienia poszczególnych utworów. Dodatkiem do analizy są dwa aneksy dotyczące nieopracowanych dotychczas utworów: Lubelczyka (w postaci tabel zestawiających ekwiwalenty łacińskie, greckie i koptyjskie wypisów) oraz Górskiego (w postaci edycji tekstu). Spis treściSpis treści Od autorki / 7 Wprowadzenie / 9 Bernarda z Lublina kompilacja tekstów hermetycznych / 37 Część pierwsza Ex Mercurio Trismegisto de divina voluntate sententiae („Antologia filozoficzna” Lubelczyka: k. 1—11) Poli-( / heno-?) i monoteizm hermetyczny (?) / 47 Bóg stwórcą świata. Świat obrazem boga / 56 Bóg stwórcą człowieka / 64 Hermetyczny Chaosbeschreibung / 82 Człowiek stwórcą boga. Idolatria / 87 Sancta philosophia, pia philosophia / 91 Część druga Ex Mercurio de potestate et sapientia dei („Antologia filozoficzna” Lubelczyka: k. 11v—30r) Makro- i mikrokosmos. Dialog I / 100 Bóg i ruch. Dialog II / 111 Kreacja świata — kosmogonia hermetyczna. Dialog III / 118 Bóg i jego mieszalnik. Dialog IV / 121 Panteizm (?). Dialog V / 128 Dobro i zło. Dialog VI / 133 Ignorare deum — ???????. Dialog VII / 137 Nieśmiertelność. Dialog VIII / 139 Sensus i intelligentia. Dialog IX / 142 Klucz do relacji między bytami. Dialog X / 147 Porządek wszechrzeczy. Dialog XI / 157 Umysł. Dialog XII / 165 Palingeneza. Dialog XIII i hymn hermetyczny / 175 Natura wszechrzeczy. Dialog XIV / 187 Dialogi hermetyczne narzędziem argumentacji. Polemika Jakuba Górskiego / 192 Wnioski / 203 Wykaz skrótów — teksty źródłowe, edycje, słowniki / 209 Bibliografia / 211 Aneksy Aneks I Excerpta hermetyczne u Lubelczyka (z greckimi i koptyjskimi ekwiwalentami) Ex Mercurio Trismegisto de divina voluntate sententiae / iii Ex Mercurio de potestate et sapientia dei / ix Apokalipsa hermetyczna / xlix Hymny hermetyczne / lii Aneks II Ad Magnificvm Dominvm Stanislavm Miskovski Castellanvm Sendomiriensem et Capitaneum Cracouiensem Iacobi Gorscij Mercvrivs siue de Trinitate contra Gregorium Bresinensem / lvii