Opis
Autor podjął zagadnienie analizowane w literaturze przedmiotu, ale w Polsce dotychczas nieobecne. Postarał się rozpatrzyć grę w szachy w bardzo szerokim aspekcie kultury średniowiecznej Europy, szerszym i bardziej wszechstornnym niż w dotychczasowym piśmiennictwie. Poza wstępem, zakończeniem i obszerną bibliografią 9w której na pozytywną ocenę zasługuje bogaty, wielojęzyczny zestaw źródeł) praca składa się z pięciu rozdziałów omawiających miejsca gier planszowych w wychowaniu rycerskim, symboliczne i rozrywkowe wykorzystanie szachów i gier z grupy tabula w życiu władcy, funkcjonowanie gier na szachownicy w życiu możnowładztwa i rycerstwa, gry planszowe i ludzkie namiętności, wreszcie krytykę gier w szachy wypowiadaną przez duchownych i świeckich myślicieli średniowiecznych. Spis treściWstęp 7 Rozdział I 19 Miejsce gier planszowych w wychowaniu rycerskim 19 Gry elementem kształcenia rycerza w duchu kultury rycerskiej i dworskiej (według idealnego obrazu zawartego w przekazach literackich) 19 Gry na szachownicy w podręcznikach dla władców (obraz postulowany) 39 Rola szachów i gier tabula w socjalizacji rycerza i damy (obraz bliższy rzeczywistości) 50 Rozdział II 67 Król i szachownica. Symboliczne i rozrywkowe wykorzystanie szachów i gier z grupy tabula w życiu władcy 67 Gra na szachownicy w roli środka opisu rzeczywistości 67 Spotkania przy grach planszowych jako instytucja towarzyska 86 Rozdział III 111 Funkcjonowanie gier na szachownicy w życiu możnowładztwa i rycerstwa 111 Szachy i szachownica w funkcji przedmiotów zbytkownych i luksusowych 111 Rycerz gra w szachy – gra jako zajęcie hazardowe i prestiżowe rycerstwa 126 Szachy jako symbol i alegoria społeczeństwa, miłości, młodości i śmierci 140 Rozdział IV 157 Gry planszowe i ludzkie namiętności 157 Szachy i szachowe rozgrywki – rekwizyt i pretekst w miłości dwornej 157 Wykorzystanie gier na szachownicy w planach knowań i zatargów – szachy grą wojenną, orężem i elementem intrygi 174 Rozdział V 195 Krytyka gier w szachy i tabula. Stosunek Kościoła hierarchicznego i ludzi Kościoła do gier planszowych i losowych 195 Zakończenie 221 Summary 227 Bibliografia 233 Indeks nazwisk 253