Opis
Celem badań przedstawionych w niniejszej publikacji była analiza politologiczna organizacji i funkcjonowania euroregionów na wspólnym pograniczu Polski i Słowacji. Zostały zaprezentowane teoretyczne rozważania nad istotą współpracy euroregionalnej w kontekście integracji europejskiej. Przedstawiono formy, zakres i efekty współdziałania transgranicznego. Została także dokonana analiza historyczna, strukturalna i funkcjonalna polsko-słowackich euroregionów. Badaniom poddano trzy płaszczyzny współpracy w ramach dotychczasowej działalności euroregionów: społeczno-kulturalną, gospodarczą i ekologiczną, przy uwzględnieniu projektów realizowanych tylko przez polskich i słowackich partnerów. Rozważono również możliwe i pożądane kierunki dalszego rozwoju tychże euroregionów. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1. Istota i geneza współpracy transgranicznej 19 1.1. Istota współpracy transgranicznej 19 1.1.1. Pojęcie współpracy transgranicznej 19 1.1.2. Zasady i funkcje współpracy transgranicznej 24 1.1.3. Bariery współpracy transgranicznej 27 1.2. Euroregion jako forma instytucjonalizacji współpracy transgranicznej 28 1.2.1. Pojęcie euroregionu 28 1.2.2. Modele i zasady funkcjonowania euroregionów 35 1.2.3. Geneza i podstawy prawne w Europie 39 Rozdział 2. Charakterystyka pogranicza polsko-słowackiego 55 2.1. Obszar i ludność pogranicza 55 2.2. Potencjał naukowy i kulturalny pogranicza 62 2.3. Potencjał gospodarczy pogranicza 70 2.4. Potencjał przyrodniczy i turystyczny pogranicza 76 2.5. Uwarunkowania historyczne pogranicza 82 2.6. Analiza SWOT pogranicza 98 Rozdział 3. Geneza i organizacja wewnętrzna euroregionów pogranicza polsko-słowackiego 105 3.1. Geneza i podstawy prawne 105 3.1.1. Euroregiony w Polsce i na Słowacji 105 3.1.2. Euroregiony pogranicza polsko-słowackiego 117 3.2. Organizacja wewnętrzna euroregionów 133 3.3. Finansowanie działalności euroregionów 146 Rozdział 4. Funkcjonowanie euroregionów pogranicza polsko-słowackiego 155 4.1. Cele i zadania euroregionów 155 4.2. Administrowanie mikroprojektami 159 4.3. Działalność społeczno-kulturalna 174 4.4. Działalność gospodarcza i turystyczna 192 4.5. Działalność w zakresie ochrony środowiska 205 Rozdział 5. Perspektywy rozwoju euroregionów pogranicza polsko-słowackiego 211 5.1. Planowane zmiany finansowania współpracy transgranicznej 211 5.2. Planowane zmiany instytucjonalno-prawne euroregionów 220 5.3. Scenariusze rozwoju euroregionów 238 5.3.1. Scenariusz dominacji 238 5.3.2. Scenariusz kontynuacji 243 5.3.3. Scenariusz dezintegracji 246 Zakończenie 251 Wykaz akronimów i skrótów 257 Bibliografia 259 Summary 279 Spis rysunków, tabel i map 281 Indeks osób 283