Opis
Niedźwiedź jako symbol Rosji jest zachodnim osiemnastowiecznym wynalazkiem. Zawarło się w nim barbarzyństwo, agresja, okrucieństwo, lenistwo. Wizerunek Rosji-niedźwiedzia określał i określa granice „świata cywilizowanego”, sprzyja kształtowaniu świadomości „europejskiej”. Budząc strach, pomaga uzasadnić określoną politykę zagraniczną wobec ZSRS i Rosji. Celem książki jest zbadanie semiotyki wizerunku rosyjskiego niedźwiedzia w Rosji i kulturach europejskich oraz etapów jego rozwoju. Autorzy spróbowali prześledzić wpływ niedźwiedziej metafory na postrzeganie Rosji w świecie, a także sposób, w jaki wykorzystuje się go do legitymizacji lub delegitymizacji rosyjskiej władzy oraz w polityce rosyjskiego nacjonalizmu. Wydanie zawiera niemal 300 kolorowych ilustracji przedstawiających wizerunek rosyjskiego niedźwiedzia od czasów najdawniejszych aż po współczesne. Spis treści Czy metafory potrafią zabijać? Część I. Niedźwiedź jako strażnik granic Między bestiaryzacją a humanizacją Innego Część II. Niedźwiedź w europejskiej mitologii Niedźwiedź w heraldyce oraz w symbolice państw i narodów Część III. Rosja-niedźwiedź: historia symbolu Rosja: „zimna” Północ, „zacofany” Wschód Rozdział I. Początki: XVI–XVIII wiek Rozdział II. XIX wiek Wojny napoleońskie Sprawa polska Wojna krymska Święta misja rosyjskiego włamywacza Wielka gra Rozdział III. Fin de si?cle (1800–1910) W łóżku z Marianną Porozumienie z niedźwiedziem Wojna rosyjsko-japońska Rewolucja 1905 roku Francuskie niedźwiedzie i Berolina Rozdział IV. Pierwsza wojna światowa Niedźwiedzi sojusznik Mord na niedźwiedziu Rewolucja lutowa i październikowa Rozdział V. Rosyjski niedźwiedź w przedrewolucyjnej Rosji Rozdział VI. Dwudziestolecie międzywojenne Dyskurs imperialny i cywilizacyjny. Niedźwiedź jako Potwór ze Wschodu Dyskurs antykomunistyczny i antysemicki. Niedźwiedź jako naród w okowach Rozdział VII. Druga wojna światowa Od sowieckiej świni do bajki o niedźwiedziach Od zmowy milczenia do aryjskiej krucjaty Rozdział VIII. Zimna wojna, czyli w lesie grasuje niedźwiedź Rozdział IX. Po upadku komunizmu Borys Jelcyn jako rosyjski miś Władimir Putin jako groźny niedźwiedź Dmitrij Miedwiediew jako miś pluszowy Niedźwiedzia metafora w dyskursie o konflikcie gruzińsko-rosyjskim Rozdział X. Niedźwiedź na wspołczesnej rosyjskiej scenie politycznej Niedźwiedzizacja Rosji Zatrzymać niedźwiedzia! Niedźwiedź trojański Dlaczego świat wciąż boi się rosyjskiego niedźwiedzia? Spis ilustracji