Opis
Współcześnie coraz częściej znaczącym środowiskiem życia i funkcjonowania jednostki staje się przestrzeń internetowa. Intensywne korzystanie z nowych technologii, w tym zwłaszcza z mediów społecznościowych, sprawia, że stają się one jednym ze środowisk socjalizacyjnych, niemal równorzędnym ze środowiskiem rodziny czy szkoły. Z tego względu zwraca się uwagę na konieczność wdrożenia szerokiego programu edukacji do mediów, którego celem nie byłoby ograniczenie kontaktu człowiek – nowe technologie, lecz nauka takiego z nich korzystania, aby służyły one dobru człowieka. Takie stanowisko było punktem wyjścia do napisania niniejszej monografii, która w założeniu miała stanowić teoretyczną i empiryczną bazę dla podejmowania różnego typu inicjatyw edukacyjnych. Publikacja w założeniu przeznaczona jest nie tylko dla teoretyków pedagogiki i nauk pokrewnych, ale też dla praktyków zajmujących się szeroko rozumianą działalnością profilaktyczną i edukacją medialną. Spis treściSpis treści Wstęp (Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz, Karina Leksy) / 9 Rozdział 1 Przestrzeń wirtualna jako nowe środowisko socjalizacyjne Karina Leksy 1.1. Kultura popularna — ustalenia definicyjne / 17 1.2. Dyskusja wokół kultury popularnej / 21 1.3. Socjalizacja w popkulturze / 27 1.4. Nowe media / 29 1.5. Media społecznościowe / 35 1.6. Autoprezentacja i tendencje narcystyczne użytkowników portali społecznościowych jako przejaw społecznego ekshibicjonizmu / 40 Rozdział 2 Zagrożenia związane z korzystaniem z Internetu Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz 2.1. Uzależnienie od Internetu / 51 2.2. Cyberbullying / 53 2.3. Grooming — pedofilia w Internecie / 57 2.4. Seksting i cyberpornografia / 59 2.5. Budowanie sieciowej tożsamości a wirtualne znajomości / 63 Rozdział 3 Adolescencja — między dzieciństwem a dorosłością Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz 3.1. Prawidłowości rozwojowe w okresie adolescencji — wybrane zagadnienia / 71 3.2. Kryzys adolescencyjny / 76 3.3. Młodzież w świecie ponowoczesnym / 79 Rozdział 4 Metodologiczne podstawy badań własnych Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz, Karina Leksy 4.1. Problematyka badawcza / 85 4.2. Metoda, technika i narzędzie badawcze / 90 4.3. Procedura badawcza / 91 4.4. Dobór próby badawczej / 92 Rozdział 5 Diagnoza aktywności młodzieży gimnazjalnej w przestrzeni wirtualnej Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz, Karina Leksy 5.1. Znaczenie Internetu w życiu badanej młodzieży / 97 5.2. Zachowania podejmowane przez badaną młodzież w świecie wirtualnym / 105 5.3. Sposoby autoprezentacji badanej młodzieży w Internecie / 109 5.4. Psychospołeczne funkcjonowanie badanej młodzieży a podejmowana przez nią aktywność w Internecie / 113 5.5. Dostrzegane przez gimnazjalistów zagrożenia związane z korzystaniem z Internetu /123 5.6. Zachowania mające wpływ na bezpieczeństwo podejmowane przez badaną młodzież w przestrzeni wirtualnej / 135 5.7. Problemy w funkcjonowaniu biopsychospołecznym doświadczane przez gimnazjalistów w aspekcie użytkowania Internetu / 138 5.8. Rola rodziców w zakresie korzystania przez badanych z Internetu / 147 Rozdział 6 Korzystanie z Internetu przez młodzież gimnazjalną w kontekście zagrożeń z nim związanych — weryfikacja hipotez Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz, Karina Leksy 6.1. Postrzeganie zagrożeń w Internecie a płeć respondentów / 155 6.2. Czas spędzany na korzystaniu z Internetu a postrzeganie przez młodzież zagrożeń z nim związanych / 156 6.3. Ekshibicjonizm społeczny w Internecie a płeć badanych oraz czas spędzany w sieci / 157 6.4. Osiągnięcia szkolne badanych a czas spędzany w Internecie / 158 6.5. Występowanie problemów zdrowotnych oraz aktywność fizyczna respondentów a czas spędzany na korzystaniu z Internetu / 160 6.6. Kontrola rodzicielska aktywności respondentów w sieci a wykształcenie rodziców / 161 6.7. Sposób korzystania z Internetu a miejsce zamieszkania respondentów / 163 Podsumowanie (Katarzyna Borzucka-Sitkiewicz, Karina Leksy) / 165 Aneks 1 / 171 Aneks 2 / 185 Bibliografia / 199 Summary / 209 Zusammenfassung / 209