Opis
Książka stanowi znakomite studium zjawiska, które jest obecne w kulturze europejskiej od dwóch tysięcy lat i wciąż się rozwija, mimo iż opiera się na nieprawdziwym założeniu, jakoby starożytni Egipcjanie posiedli wiedzę innym niedostępną i zazdrośnie strzeżoną, co wywoływało domysły i mnożyło legendy. Erik Hornung, niedawno zmarły niemiecki egiptolog, wykazał, jak wielki wpływ wywierała ezoteryka egipska na historię europejskiej umysłowości. Czerpały z niej nie tylko alchemia, astrologia czy inne nauki tajemne, lecz także ruchy różokrzyżowców, wolnomularstwo oraz teozofowie. Potrzeba było odwagi, by zmierzyć się nie tylko z trudnym i owianym tajemniczością zagadnieniem, lecz także przeciwstawić się licznym entuzjastom błędnych teorii, którzy niekiedy traktują je jak dogmaty religijne. Profesor Erik Hornung mógł tego dokonać, gdyż był jednym z największych uczonych w historii tej dziedziny nauki. Wybitny znawca Egiptu przez lata badał i publikował staroegipskie teksty z grobowców w Dolinie Królów, pełne tajemniczych postaci i sformułowań – wytworów wyobraźni będących dla większości starożytnych Egipcjan faktycznie księgami wiedzy tajemnej. Fantazja nowożytnych wyznawców teorii o ukrytej mądrości egipskiej była dla Hornunga równie pasjonującym polem obserwacji. Czytelnicy także mogą ulec tej fascynacji, dowiadując się zarazem o wielu zaskakujących nowościach na temat Egiptu oraz emocjach, jakie od wieków wyzwala ten kraj i jego kultura. ********* Esoteric Egypt. The Secret Knowledge of the Egyptians and Its Influence on the Western Culture The book is a study of the phenomenon present in European culture for two thousand years and constantly evolving, although based on an incorrect assumption that ancient Egyptians acquired knowledge inaccessible to others and jealously guarded, which gave rise to speculations and legends. Erik Hornung, a German Egyptologist, demonstrated how profoundly Egyptian esotericism influenced the history of European mentality. Not only alchemy, astrology or other secret sciences, but also Rosicrucians, Freemasons and Theosophists derived from it. ********* Prof. dr hab. Erik Hornung (1933-2022) – profesor egiptologii na Uniwersytecie w Bazylei i autor licznych publikacji na temat staroegipskiej historii i kultury. Współwydawca najstarszego (założonego w 1863 roku) fachowego czasopisma egiptologicznego „Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde”. Spis treściSłowo wstępne od tłumacza 9 I. Wprowadzenie 17 II.Staroegipskie korzenie „innego” Egiptu 22 III.Cudowna obca kraina nad Nilem: autorzy antyczni 39 IV.Moc i wpływ gwiazd 49 V. Alchemia: sztuka przeobrażania 60 VI. Gnoza: akt stworzenia był nieopatrznym krokiem 72 VII. Hermetyka: Tot jako Hermes Trismegistos 79 VIII. Egipt sztuk czarodziejskich 89 IX. Upowszechnienie egipskich kultów – Izyda i Ozyrys 101 X. Średniowieczne tradycje 111 XI. Odrodzenie hermetyki i hieroglifów 122 XII. Podróże do Egiptu: cuda nad cudami 135 XIII. Triumfy uczoności: Kircher, Spencer i Cudworth 142 XIV. „Reformacja całego szerokiego świata”: różokrzyżowcy 150 XV. Ideał braterstwa – wolnomularze 161 XVI. Goethe i romantyzm – „myśleć hieroglifami” 175 XVII. Teozofia i antropozofia 191 XVIII. Piramidy, Sfinks i mumie – klątwa faraonów 208 XIX.Moda na Egipt: współczesna antropozofia i afrocentryzm 228 XX.Perspektywy: Egipt jako nadzieja i alternatywa 249 Zarys chronologii dziejów starożytnego Egiptu (z uwzględnieniem władców wymienionych w książce) 261 Bibliografia 264 I. Publikacje dotyczące problematyki poruszanej w książce 264 II. Polskie przekłady 276 A. Teksty źródłowe (autorzy starożytni, średniowieczni i renesansowi) 276 B. Autorzy nowożytni wzmiankowani w książce (wybór tłumaczeń) 278 Indeks osób 282 Indeks rzeczowy 290 Spis ilustracji 295