Opis
Obecny kryzys jest wynikiem oddziaływania splotu czynników o różnym charakterze i różnym horyzoncie czasowym. Należy do nich zaliczyć zbyt luźną politykę makroekonomiczną Stanów Zjednoczonych, będącą funkcją nierównowagi w gospodarce światowej (global imbalances), oraz zmiany w sektorze finansowym zwiększające wyraźnie skłonność do ryzyka, którym nie towarzyszyły konieczne zmiany regulacyjne i nadzorcze. Istotną rolę odegrały też zmiany w teorii ekonomii i polityce ekonomicznej po 1979 r. Ogólnie rzecz ujmując, przyczyną jest dominacja anglosaskiego modelu kapitalizmu, w kierunku którego ewoluowały inne modele. Z biegiem czasu, gdy stopniowo kryzys finansowy przekształca się w kryzys ekonomiczny, znaczenie zaczynają zyskiwać przyczyny specyficzne dla poszczególnych krajów. Strategie walki z kryzysem można podzielić na realizowane na poziomie globalnym (G7, G20), na poziomie Unii Europejskiej i na poziomie krajowym. Niezależnie od działań podejmowanych na każdym z trzech poziomów, początki ożywienia zaczną się najprawdopodobniej dopiero wtedy, kiedy działania podjęte w Stanach Zjednoczonych podniosą skłonność inwestorów do ryzyka. Bardzo ważne będą jednak też sygnały o zmianie polityki ekonomicznej płynące z krajów mających nadwyżkę budżetową i na rachunku bieżącym bilansu płatniczego. Celem książki jest analiza dotychczasowych działań podjętych z zamiarem ograniczenia skali zjawisk kryzysowych zarówno w sferze finansowej, jak i sferze realnej. Nacisk jest położony na poszukiwanie odpowiedzi na dwa pytania: 1) czy i w jakim zakresie podjęte działania przyniosły zamierzone skutki, oraz 2) czy zastosowanie niestandardowych narzędzi nie przyniesie przesuniętych w czasie negatywnych skutków, które znacząco zmodyfikują ostateczny bilans kosztów i korzyści. Autorzy poszczególnych rozdziałów poszukują odpowiedzi na te pytania w obszarze własnej specjalności naukowej, co powinno sprzyjać uzyskaniu ważnych poznawczo rezultatów analizy. Spis treściSPIS TREŚCI Wstęp 1. STANDARDOWE I NIESTANDARDOWE DZIAŁANIA ANTYKRYZYSOWE W GOSPODARKACH SCHODZĄCYCH, Andrzej Wojtyna 1.1. Uwagi wstępne 1.2. Działania standardowe i niestandardowe — kwestie terminologiczne 1.3. Nowe badania dotyczące skutków kryzysu oraz zastosowanych narzędzi polityki makroekonomicznej 1.4. Uwagi końcowe Bibliografia 2. AMORTYZACJA ZABURZEŃ GOSPODARCZYCH PRZEZ GOSPODARKI WSCHODZĄCE W CZASIE KRYZYSU 2008–2010 ZA POMOCĄ KURSU WALUTOWEGO I REZERW DEWIZOWYCH, Marek A. Dąbrowski 2.1. Uwagi wstępne 2.2. Makroekonomiczny model gospodarki otwartej 2.2.1. Równowaga zewnętrzna 2.2.2. Równowaga wewnętrzna 2.2.3. Analiza stanu równowagi 2.2.4. Analiza wstrząsów 2.3. Kanały oddziaływania kryzysu finansowego na gospodarki wschodzące 2.4. Akumulacja rezerw dewizowych jako symptom niedoskonałości międzynarodowego systemu finansowego 2.5. Warunki ograniczające pole manewru w polityce makroekonomicznej oraz niezbędne działania 2.5.1. Warunki ograniczające 2.5.2. Niezbędne działania w zakresie rozwiązania problemu niewypłacalności 2.5.3. Reakcja na zewnętrzne ograniczenie finansowe 2.6. Wyniki badań empirycznych 2.6.1. Skala deprecjacji 2.6.2. Polityka rezerw dewizowych 2.6.3. Presja na rynku walutowym 2.6.4. Prawdopodobieństwo zmian kursu walutowego i rezerw dewizowych 2.7. Uwagi końcowe Bibliografia 3. DZIAŁANIA ANTYKRYZYSOWE I ICH KONSEKWENCJE DLA DŁUGOOKRESOWEGO WZROSTU GOSPODARCZEGO W KRAJACH NA ŚREDNIM POZIOMIE ROZWOJU, Paweł Kawa 3.1. Uwagi wstępne 3.2. Wpływ kryzysu finansowego na gospodarki krajów na średnim poziomie rozwoju — zakres oddziaływania i kanały transmisji impulsów 3.3. Globalny kontekst działań antykryzysowych podejmowanych w krajach na średnim poziomie rozwoju 3.4. Narzędzia stosowane w ramach krajowych pakietów antykryzysowych i związane z tym dylematy w kontekście długookresowego wzrostu gospodarczego 3.5. Próba oceny wdrożonych działań antykryzysowych i ich konsekwencji na przykładzie gospodarki Argentyny 3.6. Uwagi końcowe Bibliografia 4. SYNCHRONIZACJA WAHAŃKONIUNKTURALNYCH W GOSPODARKACH WSCHODZĄCYCH, Zbigniew Stańczyk, Joanna Wyrobek 4.1. Uwagi wstępne 4.2. Synchronizacja międzynarodowych cykli koniunkturalnych — przegląd badań 4.3. Wahania koniunkturalne na świecie a kryzys globalny 4.4. Ustalenie przesunięć czasowych między zmianami koniunktury w Stanach Zjednoczonych i w wybranych gospodarkach wschodzących 4.5. Uwagi końcowe Bibliografia 5. ZMIANY W REGULACJACH SEKTORA FINANSOWEGO W KRAJACH AZJI POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ, Katarzyna Glinka 5.1. Uwagi wstępne 5.2. Elementy systemu regulacyjnego w sektorze finansowym 5.2.1. Procykliczność wymogów kapitałowych i arbitraż regulacyjny 5.2.2. Systemy gwarantowania depozytów i specyfika nadzoru korporacyjnego w sektorze bankowym 5.2.3. Ograniczenia dla nadzoru finansowego 5.3. Regulacje finansowe i nadzór w ujęciu makroostrożnościowym 5.4. Lekcje z kryzysu azjatyckiego 5.4.1. Wzmocniony sektor bankowy 5.4.2. Alternatywne źródła pozyskiwania kapitału 5.5. Regulacje sektora finansowego w krajach Azji Połudn