Opis
(…) Przedstawione w niniejszym dziele teksty są rezultatem twórczego wysiłku wynikającego z przyjęcia ogólnych założeń akademickiego dyskursu nad węzłowymi problemami edukacji jutra, toczącego się od wielu lat w trakcie Tatrzańskich Seminariów Naukowych. Różnorodność corocznie proponowanego ich uczestnikom zestawu zagadnień wynika z właściwości edukacji jako żywotnego składnika każdej formy indywidualnej i społecznej aktywności człowieka, a także z cech edukacji jako odrębnej formy aktywności. (…) Redaktorzy tomu, kierując się dominującą w poszczególnych jego częściach i rozdziałach treścią, zaproponowali Czytelnikowi przejrzysty układ zagadnień. Skupiając uwagę na problematyce edukacji jutra, wskazali na kierunek obranej drogi – od tradycji do nowoczesności – podkreślając przy tym konstytutywny charakter wartości i rolę refleksji aksjologicznej. Wybrane zagadnienia rozwoju i funkcji nauki, w tym rozwoju nauk pedagogicznych, omówione zostały w części I, IV i V w kontekście wyzwań edukacji; kwestie przemian i nowych sposobów postrzegania wartości w edukacji ujęte zostały w części II, III, IV, V i VI. Ważny obszar problematyki edukacji jutra – kwestie podmiotowości i życia rodzinnego – przedstawiono w części VII, VIII i IX. Ogólne i szczegółowe zagadnienia z zakresu edukacji jutra omawiane są w kolejnych rozdziałach, a ich treść skłania do namysłu nad pytaniami ujawniającymi także inne walory czytanych tekstów. Wojciech Kojs (frag. Wstępu) Spis treściWstęp Wojciech Kojs 21 Część I. Teraźniejsze i przyszłe wyzwania edukacji Kazimierz Denek Uczyć w duchu mądrości i wiedzy 27 Bogusław Śliwerski Czas na rozwój metapedagogiki 49 Stanisław Palka Doświadczenia naukowe i praktyczne w poznawaniu procesów i zjawisk edukacyjnych 75 Władysława Łuszczuk Deskryptywne czy dyrektywne nauczanie metodologii w naukach społecznych 85 Część II. Humanizm i jego przemiany Zbigniew Kwieciński Edukacja wobec różnicy i inkluzji. Dwa typy dyskursów w stronę pedagogiki pozytywnej 99 Wojciech Kojs O wielkich edukatorach i marnej edukacji uwag kilka 107 Barbara Baraniak Znaczenie człowieka w przekształcaniu społeczeństwa pracy w społeczeństwo wiedzy 121 Janusz Morbitzer Nowa kultura uczenia się – ku lepszej edukacji w cyfrowym świecie 137 Monika Miczka-Pajestka, Joanna Lorenc Ponowoczesne problemy budowania autorytetu nauczyciela. Profesjonalizm czy powołanie? 149 Część III. Pamięć, Ojczyzna, patriotyzm, tożsamość i dziedzictwo narodowe w edukacji jutra Jerzy Nikitorowicz Patriotyzm – Tożsamość – Człowiek pogranicza. Triada kapitału ludzkiego w edukacji jutra 163 Grzegorz Kiedrowicz Ślady polskości w różnych krajach szkołą praktycznego patriotyzmu 177 Joanna Angiel „Czytanie miasta” jako proces kontynuacji tożsamości miejsc i ludzi. Przykład Placu Piłsudskiego w Warszawie 189 Część IV. Nauka, wiedza i wiara w kontekście edukacji jutra Janusz Mastalski Czy religijność przeszkadza w dyskursie pedagogicznym? 203 Agnieszka Kulik-Jęsiek Jan Paweł II – kustosz tradycji, pamięci narodowej, mentor i przewodnik pokoleń 215 Roman Król Chrześcijański nauczyciel akademicki w przestrzeni edukacji jutra 227 Edyta Skoczylas-Krotla Wielcy ludzie na łamach wybranych czasopism katolickich dla dzieci 241 Część V. Tradycja i nowoczesność w edukacji i naukach o niej Pola Kuleczka Edukacyjne aspekty twórczości Tadeusza Staicha 253 Paweł Prusak Jan Czochralski prekursorem nowej epoki cywilizacyjnej 269 Marian Śnieżyński Tradycyjny przekaz wiedzy w dobie multimediów 279 Aleksandra Kamińska Kanon umiejętności czytelniczych w epoce dominacji przekazu internetowego 289 Joanna Skibska Myśl Lwa S. Wygotskiego we współczesnej edukacji małego dziecka 307 Część VI. Aksjologiczne i teleologiczne problemy edukacji jutra Renata Komorowska-Iluk Kultura popularna a socjalizacja jednostki 319 Małgorzata Kaliszewska Czytając Freineta na nowo. Rozważania wokół niektórych kategorii pedagogicznych 329 Cecylia Langier Rola nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej w rozwijaniu wrażliwości moralnej dzieci 341 Dominika Machnio Funkcjonowanie dziecka w gromadzie zuchowej a jego rozwój społeczno-moralny 355 Maria Sobieszczyk Świadomość praw dziecka wśród dzieci i ich rodziców – edukacyjne wyzwanie nauczycieli wczesnej edukacji? 367 Część VII. Podmiotowość i poznanie w edukacji jutra Justyna Wojciechowska Umysłowa inherencja znaczeń 379 Alina Górniok-Naglik Poznanie symboliczne a autokreacja młodzieży w toku edukacji kulturalnej w liceum 389 Tatiana Grabowska Podmiotowość w polskiej szkole – szansa czy zagrożenie dla rozwoju dziecka w edukacji wczesnoszkolnej? 401 Część VIII. Społeczne uwarunkowania współczesnej rodziny Zofia Frączek Uwarunkowania skutecznej komunikacji pomiędzy rodzicami i dziećmi w rozważaniach teoretycznych oraz w perspektywie empirycznej 413 Ewa Piwowarska Rodzina w edukacji i rysunkach dzieci w wieku przedszkolnym 423 Daria Sikorska, Beata Ciupińska Szanse rozwojowe dzieci w rodzinach transnarodowych w opinii mieszkańców Chojnic 435 Część IX. Współczesna rodzina w pers