Opis
Książka obejmuje 25 lat współpracy Autorów na rzecz dyskursu krytycznego o publicznej misji edukacji, wieńcząc jubileusz 20-lecia Oficyny Wydawniczej „Impuls” Henry A. Giroux : Jestem ogromnie zobowiązany i wdzięczny za to, że moje prace są czytane w Polsce, i głęboko doceniam – oraz jestem poruszony przez – naród polski za jego nieustającą siłę, odwagę i wytrwałość w walce o sprawiedliwość, wolność i godność ludzką. Jestem zaszczycony faktem tłumaczenia moich prac na język polski i dziękuję mojemu przyjacielowi Lechowi Witkowskiemu za tę możliwość publikacji. Lech Witkowski : Mam głęboką nadzieję, że inicjatywą tej publikacji umożliwię bardziej intensywny kontakt polskich pedagogów z przenikliwością poznawczą, determinacją intelektualną i szlachetną postawą duchową i profesjonalizmem akademickim znakomitego uczonego amerykańskiego i humanisty – Henry’ego Armanda Giroux . Możliwość kontaktu z jego tekstami od lat 80., przez stan wojenny i dalej, a zwłaszcza osobiste poznanie go, dostarczyły mi wielu inspiracji i radości, które niniejsza książka dokumentuje i nią też staram się spłacić przyjacielski dług wdzięczności intelektualnej młodszego kolegi akademickiego, otwierając tę przestrzeń dla kolejnych pokoleń polskich pedagogów. Spis treściPodziękowania od Autorów 13 Zbigniew Kwieciński Przedmowa: dyskurs konieczny 17 Henry A. Giroux, Lech Witkowski 21 Wstęp 21 O wzajemnych kontaktach 21 O zamyśle książki 26 O nas samych 27 Część I. Próba bilansu i nowego otwarcia 36 Lech Witkowski O stanie i problemach recepcji amerykańskiej pedagogiki radykalnej w Polsce. Próba świadectwa osobistego i refl eksji o „doświadczeniu pokoleniowym” 37 Wstęp i teza: jest inna pedagogika – pedagogika jest inna 37 O (po)wadze spotkania z Henrym A. Giroux 39 O oporze i odporze recepcyjnym: przykład polski i niemiecki 44 Przejawy otwarcia w Polsce: cztery fale recepcji 49 O naszej inicjacji pokoleniowej 52 Spór o zakres pedagogiki radykalnej 56 O obosieczności etykietek dla pedagogiki: przykład alternatywności 60 Zakończenie: pytanie o minimum radykalności i filozoficzności 62 Rozmowy: O wyzwaniach, marzeniach i uczelniach 67 Edukacja wobec wyzwania demokracji. Rozmowa Lecha Witkowskiego z Henrym A. Giroux 67 Marzenia o edukacji radykalnej. Wywiad Bernarda Murchlanda z Henrym A. Giroux 81 Czy jest miejsce dla pedagogiki krytycznej na uniwersytecie? Manuela Guilherme rozmawia z Henrym A. Giroux 96 Część II. Od reprodukcji, przez troskę o tożsamość, ideę pogranicza i walkę o media po odzyskiwanie uniwersytetu 110 Henry A. Giroux Reprodukcja. Opór i akomodacja 111 Podsumowanie przeglądu i krytyki teorii reprodukcji społecznej 111 Teorie reprodukcji kulturowej 112 Pierre Bourdieu 112 Basil Bernstein 120 Poza teorie reprodukcji społecznej i kulturowej 122 W stronę teorii oporu 133 Henry A. Giroux W kierunku nowej sfery publicznej 139 Henry A. Giroux Teoria krytyczna i racjonalność w edukacji obywatelskiej 149 Wstęp 149 Teoretyczne podstawy w teorii i praktyce edukacji 153 Racjonalność 153 Pole problemowe 154 Ideologia amerykańska 154 Społeczna i kulturowa reprodukcja w szkołach 155 Dominująca racjonalność 156 Trzy typy racjonalności 158 Racjonalność techniczna 158 Racjonalność techniczna i edukacja obywatelska 159 Racjonalność hermeneutyczna 165 Racjonalność emancypacyjna 172 Racjonalność emancypacyjna a edukacja obywatelska 173 Uwagi do teorii edukacji obywatelskiej 174 Zmieniające się społeczeństwo 174 Świadomość nauczycielska 175 Pedagogika klasy szkolnej a edukacja obywatelska 182 Paulo Freire, Henry A. Giroux Edukacja, polityka i ideologia 185 Edukacja i „prawe towarzystwo”: lata 70. 187 Nowe kierunki w latach 80. 188 Konserwatywne, liberalne i radykalne recepty na oświatę 190 Konserwatyści 191 Liberałowie 193 Radykałowie 194 Którędy do amerykańskich marzeń? 197 A co z przyszłością? 199 Henry A. Giroux Wobec wyzwań tożsamości i różnicy (poza dyskurs edukacji wielokulturowej) 201 Neokonserwatyzm i polityka tożsamości 206 Trudności z różnicą 211 W stronę polityki artykulacji 214 Zakończenie 216 Henry A. Giroux Pedagogia pogranicza w wieku postmodernizmu 221 Wstęp 221 Pedagogia pogranicza: wprowadzenie 226 Pedagogia pogranicza jako kontrtekst 227 Pedagogia pogranicza oraz praktyka pamięci społecznej 231 Pedagogia pogranicza i polityka [wobec] różnicy 236 Henry A. Giroux, Peter L. McLaren America 2000 i polityka wymazywania: demokracja i różnice kulturowe w oblężeniu 243 Wstęp 243 Opakowując przyszłość 246 Polityka wyboru 247 Testowanie i normy analfabetyczne 251 Nauczyciele jako cyborgi 254 Ameryka 2000 i polityka wymazywania 256 Henry A. Giroux Odzyskiwanie uniwersytetu jako demokratycznej sfery publicznej (by to, co pedagogiczne, było bardziej polityczne) 265 Reklamacja tego, co publiczne w pracy akademickiej 270 Rzucanie wyzwania kompleksowi militarno-przemysłowo-akademickiemu 272 Henry A. Giroux Naga pedagogia i przekleństwo neoliberalizmu: przemyśleć edukację wyższą jako praktykę wolności 281 Wstęp 281 Pytanie o pedagogikę i odzysk