Opis
Zbiór wydany po raz pierwszy w 1984 roku przez wydawnictwo Czytelnik – zawiera teksty z lat 1964–1979: recenzje, krótkie rozprawy, spisane pogadanki, wygłoszone na antenie Polskiego Radia w popularyzatorskiej formie. Autor ze swadą przybliża klasyków, autorów zapomnianych czy zgoła nieznanych, nade wszystko jednak na bieżąco omawia publikacje ukazujące się w latach 1964–1979 w kraju i za granicą. Z uwagą śledzi i jednocześnie definiuje najbardziej aktualne wówczas tendencje, problemy i teoretyczne kwestie obecne w pismach dawnych i współczesnych filozofów. Trwałym punktem odniesienia jest marksizm i jego dwudziestowieczne transformacje. Dzięki jasnej myśli wyrażonej piękną polszczyzną Autor otwiera „krąg filozofów” szerszej, także nieprofesjonalnej publiczności. The author introduces the classics, authors who are forgotten or unknown, and discusses publications published in the years 1964-1979 in Poland and abroad. He closely follows and at the same time defines the most current tendencies, problems and theoretical issues present in the writings of ancient and contemporary philosophers. Marxism and its twentieth-century transformations are a permanent point of reference. Spis treściMATEUSZ FALKOWSKI Wprowadzenie do drugiego wydania W kręgu filozofów Marka J. Siemka 7 Od autora 19 I. TRADYCJE I ŹRÓDŁA Dwa światy Immanuela Kanta 23 Hegel: Rozum i historia 40 Pozytywizm, czyli filozofia przeciw filozofii 61 Modernizm: filozofia i „życie” 75 II. PRETEKSTY I KONFRONTACJE Dlaczego Sokrates? 91 Najstarszy historyk filozofii 95 Dzieło wielce uczone 99 Próba filozofii religii 105 Uwolnić od wolności! 113 Czytajcie Hegla! 120 Człowiek, praca i samowiedza 127 Konserwatyzm bezsilny i niezwyciężony 131 Konserwatyzm czy postęp społeczny? (Wokół niektórych problemów ideologii négritude) 137 Czytając Kierkegaarda 147 Klasyk socjologii 152 Apologia „filozofii naukowej” 158 Nauka w perspektywie historycznej 162 Autodestrukcja mitu nauki 168 Sartre i filozofia 176 Nad egzystencjalizmem 180 Mądrość Ericha Fromma 187 Nauka w cieniu swastyki 193 III. OBECNOŚĆ MARKSIZMU Engels: interpretacja świata 201 Karola Kautskiego niedialektyczny materializm 206 Nad pismami Oskara Langego 214 Historyzm i krytyka 219 Lukács „po amerykańsku” 225 Romantyk marksizmu 237 Podręcznik filozofii marksistowskiej 244 Marksista György Lukács 251 Goldmann o Lukácsu i Heideggerze 256 Perypetie „dialektycznej wyobraźni” 263 Logika i dialektyka 274 Sprawa teorii 282 Bibliografia prac zrecenzowanych przez Marka J. Siemka. 287 Audycje radiowe z udziałem Marka J. Siemka 289 Indeks osób 291 Zusammenfassung 295 Summary 296