Opis
Książka stanowi oryginalną, innowacyjną, przystępną pozycję traktującą o edukacyjnych, kreacyjnych i egzystencjalnych wartościach zabawy. Składa się ona z trzech części, stanowiących zwarte bloki tematyczne. Książka jest owocem pracy 37 autorów. Bogactwo oraz różnorodność zarówno problematyki ludycznej, jak i sposobów pisania o zabawie wynika z warunków ich pracy i życia. Wśród autorów przeważają bowiem pracownicy Uniwersytetu Śląskiego, ale mamy także 8 nauczycieli, 2 terapeutów i 2 dziennikarzy. Wszyscy jednakże – na podstawie wnikliwych studiów, badań i własnej praktyki - próbują uzasadnić, że zabawa jest formą egzystencji, spotkaniem i niespodzianką, tworzeniem i odtwarzaniem. Ponadto w książce akcentuje się, co dzieje się w umyśle i sercu bawiącego się dziecka i jak to wpływa na jego rozwój, radość i szczęście. Publikacja przybliża problematykę rozwoju języka, wrażliwości i wyobraźni w toku właściwie inspirowanych zabaw. Podkreśla bogactwo możliwości uspołeczniania dziecka. Uzasadnia również, że zabawa jako stan istnienia jest fenomenem, a zarazem potrzebą każdego człowieka. Spis treściWstęp 17 Introduction 20 Część pierwsza. Żywioł, radość i kultura zabawy – poszukiwanie zagubionej istoty ludycznej edukacji 27 Jerzy Dymara; O kształtowaniu kultury zabawy 27 Zabawa jako potrzeba egzystencjalna 27 Zabawa jako wartość, cechy dobrze zorganizowanej zabawy 28 Kultura ludycznej edukacji 29 Bogactwo i różnorodność projektujących działań uczniów 30 Przeżycie, radość i kultura współbycia – homo ludens i homo creator 32 Bronisława Dymara; Żywioł i radość zabawy, czyli o zagubionych wartościach ludycznej edukacji 35 Wokół wybranych znaczeń żywiołu 35 Zabawa, gra i taniec – radość bawienia się i istnienia w zabawie 37 Zagubienie wartości ludycznej edukacji – „zmęczenie zabawą” 39 Miejsce zabawy w serii „Nauczyciele – Nauczycielom” i pedagogice twórczego współbycia 43 Sztuka bycia nauczycielem, wychowawcą i inspiratorem dobrej zabawy 45 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 47 Streszczenie – Summary 48 Jerzy Oszelda; Zabawa z naturą istnienia 49 Uwagi wstępne 49 Na początku było słowo 50 Duchowe korzenie zabawy 51 Jesteśmy Jednym z... 52 W stronę wychowania i edukacji integralnej 55 Aneks 1 57 Aneks 2 59 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 66 Streszczenie – Summary 66 Danuta Waloszek; Zabawa jako stan istnienia dziecka 67 Tło problemu 67 Uszczegółowienie 69 Semantyka zabawy 75 Interpersonalizm zabawy 77 Zadaniowy kontekst zabawy 80 Kulturowy kontekst zabawy 82 Uogólnienie – podsumowanie 84 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 85 Streszczenie – Summary 86 Agnieszka Olczak; Zabawy w role jako sposób uczenia się przez dzieci zachowań demokratycznych 89 Wprowadzenie 89 Kilka słów o specyfice zabaw w role 90 Zabawy w role źródłem wiadomości o ludziach i sobie 94 Zabawy w role uczą działania wspólnotowego 97 Postawy nauczycieli wspierające dziecięce zabawy w role 98 Zalety zabaw w role – krótkie podsumowanie 100 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 101 Streszczenie – Summary 101 Genowefa Koć-Seniuch; Przeżycie symboliczne dziecka w zabawie tematycznej 103 Symbol w zabawie dziecięcej 103 Wyobraźnia dziecka jako forma aktywności w zabawach tematycznych 106 Potrzeba badań symboliki dziecięcej 107 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 109 Streszczenie – Summary 109 Ewa Kochanowska; Zabawy ze słowem – o twórczości poetyckiej dzieci w młodszym wieku szkolnym 111 Rozważania wstępne, czyli o istocie zabaw ze słowem 111 Twórcze aspekty dziecięcych zabaw w poetyzowanie 113 Zabawy w „rym dany” 114 Dziecko jako odbiorca i twórca „naopaków” – wierszyków „wywracanek” 118 Jak stymulować potrzeby i rozwój dziecka do zabaw ze słowem? Refleksje końcowe 120 Aneks 122 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 124 Streszczenie – Summary 124 Barbara Bogołębska; Tuwimowskie inspiracje intelektualno-twórczych zabaw uczniowskich 125 Ludyczne formy poezjowania 125 Tuwim – zbieracz osobliwości 129 Tuwima i Słonimskiego formy nonsensowe i absurdalne 131 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 132 Streszczenie – Summary 132 Katarzyna Marcol; Zabawy słowne dzieci na Śląsku Cieszyńskim 133 W co się bawią dzieci? 133 Tradycja i nowoczesność w dziecięcych tekstach 134 Źródła inspiracji współczesnych zabaw słownych 136 Dziecięce poczucie piękna 138 Specyfika zabaw słownych na Śląsku Cieszyńskim 139 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 140 Streszczenie – Summary 141 Małgorzata Iwanowicz; Zabawy i gry językowe w szkole 143 Wprowadzenie 143 Rola zabaw i gier językowych w szkolnym kształceniu polonistycznym 144 Typy zabaw językowych 145 Krzyżówki i labirynty 146 Szarady, rebusy, łamigłówki 146 Zabawy wyrazami i dowcipy słowne 148 Gry językowe 148 Rola grafiki w zabawach i grach językowych 149 Przykłady zastosowania zabaw i gier w kształceniu językowym 150 Podsumowanie 150 Aneks 152 Problemy – Poszukiwania – Inspiracje 155 Streszczenie – Summary 155 Anna Kurzeja; Dziecko w świecie bajek i baśni. Baśń i bajka – źródłem radości i zabawy 157 Czym jest baśń? 157 Uwagi o h