Opis
Autor przedstawia nowy model interakcji emocji i procesów poznawczych, wyjaśniający zachodzące między nimi związki z perspektywy teorii dwusystemowych, opisujących działanie umysłu w kategoriach procesów automatycznych i kontrolowanych. Prezentuje wyniki własnych badań behawioralnych i neurofizjologicznych dotyczących przetwarzania słów. Wyniki te dowodzą, że emocje mogą prowadzić do pogorszenia poziomu wykonywania zadań poznawczych albo, w przypadku emocji o genezie refleksyjnej, do polepszenia funkcjonowania poznawczego dzięki aktywizacji systematycznych mechanizmów przetwarzania. Publikacja adresowana do studentów psychologii, doktorantów i badaczy procesów poznawczych, a także do osób zainteresowanych wpływem emocji na pracę mózgu. Spis treści1. Przedmowa 11 2. Teorie dwusystemowe w psychologii 17 2.1. Najważniejsze ogólne teorie podkreślające dualizm poznania 20 2.2. Dualizm emocji 29 2.3. Krytyka teorii dwusystemowych 32 3. Proponowany model teoretyczny związków emocji i procesów poznawczych 36 3.1. Lista założeń 37 3.1.1. Dualizm mechanizmów aktywacyjnych 40 3.2. Prezentacja modelu 44 3.2.1. Emocje o genezie automatycznej i przetwarzanie heurystyczne 45 3.2.2. Emocje o genezie refleksyjnej i przetwarzanie systematyczne 48 3.2.3. Emocje o genezie automatycznej i przetwarzanie systematyczne 50 3.2.4. Emocje o genezie refleksyjnej i przetwarzanie heurystyczne 52 3.3. Przewidywania i hipotezy płynące z modelu 53 4. Metody badań – w stronę obiektywizacji metody porównań między dwoma systemami 56 4.1. Normy afektywne jako narzędzie przydatne w tworzeniu badań eksperymentalnych 58 4.2. Sposoby operacjonalizacji właściwości emocjonalnych bodźców w badaniach własnych 62 4.2.1. Badania nad normami afektywnymi dla słów 64 4.2.2. Uzupełniające badania nad normami afektywnymi: krótkie teksty i muzyka 71 4.2.3. Wnioski z badań nad normami afektywnymi 73 4.3. Założenia operacyjne leżące u podstaw badań własnych 74 5. Rola genezy ładunku emocjonalnego w procesach przetwarzania słów 84 5.1. Mechanizmy przetwarzania słów i rola afektu w tym przetwarzaniu 85 5.2. Badania EEG w warunkach spontanicznego przetwarzania słów emocjonalnych zróżnicowanych ze względu na znak i genezę ładunku emocjonalnego 90 5.3. Badania EEG w warunkach kierowanego instrukcją przetwarzania słów emocjonalnych 93 5.3.1. Znak i geneza ładunku emocjonalnego 94 5.3.2. Pobudzenie i subiektywna waga regulacyjna 96 5.4. Wnioski z badań elektrofizjologicznych 97 6. Rola typów aktywacji w zadaniach wymagających kontroli poznawczej 100 6.1. Zadanie typu Stroopa w świetle teorii dwusystemowych 101 6.2. Rola dwóch rodzajów aktywacji w zadaniu Stroopa – badania behawioralne 104 6.2.1. Badanie 1. z użyciem emocjonalnej wersji Testu Stroopa 105 6.2.2. Badanie 2. z użyciem standardowego Testu Stroopa połączonego z prezentacją słów emocjonalnych jako dystraktorów 107 6.2.3. Wnioski z badań behawioralnych 109 6.3. Rola dwóch rodzajów aktywacji w zadaniu Stroopa – korelaty EEG 110 6.4. Wnioski z badań nad kontrolą poznawczą 114 7. Wpływ genezy emocji na preferowany typ przetwarzania w sytuacjach ambiwalentnych 117 7.1. Zadania ambiwalentne w świetle teorii dwusystemowych 118 7.2. Rola genezy ładunku emocjonalnego w przypisywaniu znaczenia bodźcom ambiwalentnym 119 7.2.1. Metoda badania 122 7.2.2. Wyniki 125 7.2.3. Wnioski 128 7.3. Postrzeganie bodźców ambiwalentnych przez pryzmat wymiarów ciepła i kompetencji 129 7.3.1. Metoda 133 7.3.2. Rola genezy i znaku ładunku emocjonalnego 136 7.3.3. Rola subiektywnej wagi regulacyjnej i pobudzenia 140 7.3.4. Wnioski z badania nad interpretacją bodźców na wymiarach ciepła i kompetencji 144 7.4. Rola genezy i znaku ładunku emocjonalnego w interpretowaniu sekwencji losowych 146 7.4.1. Metoda 148 7.4.2. Wyniki 149 7.4.3. Wnioski 152 8. Podsumowanie i wnioski płynące z badań 154 9. Status proponowanego modelu teoretycznego i dalsze pytania badawcze 164 Literatura cytowana 167 Załącznik 1. Wszystkie słowa użyte w poszczególnych warunkach manipulacji znakiem i genezą ładunku emocjonalnego 189 Załącznik 2. Wszystkie słowa użyte w poszczególnych warunkach manipulacji ładunkiem pobudzenia i subiektywnej wagi regulacyjnej 190 Indeks nazwisk 191