Opis
Przedkładana Czytelnikom pierwsza część raportu (pierwszy tom) prezentuje, odtworzony przez autorów z odpowiedzi studentów I roku UAM (na pytania ankiety Studenci I roku UAM 2005/2006 o swoich szkołach) wizerunek ich szkół trzech szczebli kształcenia (szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum). Wizerunek ten (zmienna objaśniana/zależna) jest analizowany i interpretowany z uwzględnieniem zasobów osobowych – właściwości psychologicznych badanych osób i rodzinno-środowiskowo-szkolnych (zmienne objaśniające/niezależne). Są to zatem badania przekrojowe niemierzące związków przyczynowych między zmiennymi, ale statystyczne. Rekonstruując szkolne doświadczenia badanych studentów – maturzystów 2005’, autorzy próbują w odwołaniu do Brunerowskiej koncepcji edukacji (Bruner, 2006), która w swych ramach stwarza (oferuje) uczniom warunki doświadczania sprawstwa, refleksji i współpracy, czyli partycypację w prorozwojowej kulturze szkoły – odpowiedzieć na pytanie: jak bogaty kontekst rozwoju stwarzały szkoły trzech szczebli kształcenia w retrospekcji ich absolwentów – pierwszego rocznika reformy. Zostałą zatem podjęta próba diagnozy i oceny polskiej szkoły „na starcie” reformy edukacyjnej z 1998 roku poprzez rekonstrukcję doświadczeń maturzystów 2005’. W roku akademickim 2015/2016 autorzy publikacji planują powtórzyć badania za pomocą tych samych narzędzi badawczych. Z satysfakcją zatem oddajemy do rąk Czytelników pierwszy tom cyklu „Maturzyści 2005’”. Jego struktura jest przejrzysta – pierwszy rozdział przybliża podstawy teoretyczno-metodologiczne naszych badań: „Studenci I roku UAM o swoich szkołach. Z doświadczeń pierwszego rocznika reformy edukacji. Badania retrospektywne”. Rozdział drugi prezentuje badanych studentów w świetle zmiennych niezależnych, trzeci przybliża Jakość treściowego wizerunku szkoły i jej uwarunkowania. Z doświadczeń studentów, w następnym zaś rozdziale zestawiamy wnioski z badań i rekomendacje. Tom kończymy rozdziałem zatytułowanym Ku sprawstwu, współpracy i refleksyjności poprzez ich doświadczanie w edukacji szkolnej. Brunerowskie przesłanie w praktyce. Maria Dudzikowa Poznań, marzec 2010 Spis treściWprowadzenie 11 I. Z teorii i metodologii badań 16 1. Uzasadnienie badań i ich cele (Maria Dudzikowa) 17 2. Podstawowe założenia teoretyczne (Maria Dudzikowa) 25 2.1. Poza potoczne rozumienie pamięci 25 2.2. Inspiracje Brunerowskie 27 2.3. Jakość treściowego wizerunku szkoły 40 2.4. Uwarunkowania jakości treściowego wizerunku szkoły 44 3. Problematyka badań (Maria Dudzikowa) 45 3.1. Problemy i hipotezy 46 3.2. Operacjonalizacja zmiennych i procedura badań (Renata Wawrzyniak-Beszterda) 49 II. Portret badanych w świetle zasobów osobowych, rodzinnych i środowiskowo-szkolnych 54 1. Zasoby osobowe (Karina Knasiecka-Falbierska) 55 1.1. Dziedzina studiów 55 1.2. Płeć 56 1.3. Poziom indywidualnych osiągnięć edukacyjnych 56 1.3.1. Poziom osiągnięć szkolnych 57 1.3.2. Ocena zachowania 57 1.4. Poziom samooceny badanych 58 1.5. Stopień nasilenia optymizmu wobec możliwości realizacji celów i dążeń życiowych 60 1.6. Zaangażowanie w działalność samorządu i organizacji pozaszkolnych 61 1.6.1. Stopień uczestnictwa w stowarzyszeniach pozaszkolnych 62 1.6.2. Stopień uczestnictwa w samorządzie szkolnym i klasowym 62 1.7. Uczestniczenie w praktykach religijnych 63 2. Zasoby rodzinne (Renata Wawrzyniak-Beszterda, Sylwia Jaskulska) 65 2.1. Poziom wykształcenia matki i ojca 65 2.2. Standard materialny rodziny 68 2.2.1. Ocena standardu materialnego rodziny 69 2.2.2. Pomoc materialna ze strony rodziców 71 2.2.3. Ocena warunków do odrabiania lekcji 72 2.2.4. Stopień korzystania z płatnych zajęć dodatkowych 73 2.2.5. Dostęp do Internetu 74 2.3. Jakość relacji z rodzicami 76 2.3.1. Poczucie zbieżności własnych celów i dążeń życiowych z celami i dążeniami matki oraz ojca 77 2.3.2. Wsparcie ze strony matki i ojca otrzymywane przez badanych w różnych sytuacjach życiowych 78 2.3.3. Ocena respondenta dotycząca jego rozmów z matką i ojcem 79 2.4. Liczba dzieci w rodzinie 81 3. Zasoby środowiskowo-szkolne (Ewa Bochno, Ireneusz Bochno, Anita Famuła-Jurczak, Ewa Tłuczek-Tadla) 84 3.1. Zasoby środowiskowo-szkolne (część I) (Anita Famuła-Jurczak, Ewa Tłuczek-Tadla) 85 3.1.1. Województwo i miejsce zamieszkania 85 3.1.2. Korzystanie z edukacji przedszkolnej 87 3.1.3. Lokalizacja szkoły 88 3.1.4. Typ szkoły 90 3.1.5. Sposób dotarcia do szkoły 91 3.1.6. Warunki dotarcia do szkoły 92 3.2. Zasoby środowiskowo-szkolne (część II) (Ewa Bochno, Ireneusz Bochno) 95 3.2.1. Jakość infrastruktury szkoły 96 3.2.2. Stopień kontroli w szkole – zatrudnianie firmy ochroniarskiej oraz monitoring 108 3.2.3. Stopień zagrożenia używkami 111 III. Jakość treściowego wizerunku szkoły i jej uwarunkowania. Z doświadczeń studentów 118 1. Lekcja (Renata Wawrzyniak-Beszterda) 119 1.1. Wizerunek lekcji 119 1.2. Weryfikacja hipotez 128 1.2.1. Wizerunek lekcji a zasoby osobowe 128 1.2.2. Wizerunek lekcji a zasoby rodzinne 132 1.2.3. Wizerunek lekcji a zasoby środowiskowo-szkol