Opis
W niniejszej książce przedstawiono – umieszczając w wielu kontekstach – zagadnienia dotyczące doktoratów i studiów doktoranckich. Scharakteryzowano w niej ich społeczne znaczenie, biorąc pod uwagę społeczną wartość oraz wyjaśniono utrzymującą się popularność. Publikacja ma uporządkowaną strukturę, składającą się z siedmiu rozdziałów. W pierwszym i drugim rozdziale dokonano rekonstrukcji pojęcia doktoratu, rozpoczynając od jego historii, a następnie przechodząc do możliwych sposobów rozumienia i postrzegania; wzięto pod uwagę typy, rodzaje doktoratu i różne jego ujęcia. Trzeci rozdział został poświęcony rytuałom związanym z przyznawaniem doktoratów. Skupiono się w nim na immatrykulacji rozumianej jako rytuał akademicki oraz społecznym znaczeniu rytuałów i symboli akademickich, jak również charakterze i przebiegu obrony pracy doktorskiej. W kolejnym, czwartym rozdziale opisano rolę doktoratu, stanowiącego niejednokrotnie świadomy i przemyślany punkt zwrotny w karierze zarówno akademickiej, jak i pozaakademickiej i/lub w wymiarze stricte prywatnym. W rozdziale piątym dokonano syntetycznej analizy przeobrażeń współczesnego uniwersytetu. Poruszono w nim kwestię komercjalizacji procesu nabywania wiedzy, którą obserwujemy współcześnie. Ponadto zaprezentowano aktualne ujęcia badań oraz kariery naukowej, jak również odniesiono się do zagadnienia inflacji dyplomu (m.in. w kontekście teorii kredencjałów). W książce tej – w rozdziale szóstym – zarysowano także wybrane konteksty dostępu do doktoratu. Dokonano w niej analizy uczestnictwa kobiet w studiach doktoranckich, jak również określono możliwości realizowania ambicji naukowych przez obcokrajowców. W ostatnim rozdziale zaprezentowano psychospołeczne aspekty pisania doktoratu, rozpoczynając od sposobów selekcjonowania kandydatów na studia doktoranckie. Odniesiono się w nim do różnorodnych kwestii, począwszy od wyboru tematu pracy doktorskiej, przez seminaria doktorskie, zagadnienie tutoringu i mentoringu w ramach studiów doktoranckich, miejsce i znaczenie osoby promotora w procesie tworzenia dysertacji oraz prowadzenia badań naukowych (również w kontekście zjawiska wskaźnikowania i wszechobecnej walki o punkty), a skończywszy na problemach i sytuacjach trudnych występujących w trakcie tworzenia dysertacji, m.in. izolacji w przestrzeni akademickiej. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1. Doktorat w kontekście historycznym 19 Rozdział 2. Doktorat – terminologia, definicje, ujęcia 29 Definicje i różnice znaczeniowe 29 Rodzaje doktoratów 36 Rozdział 3. Rytuały dotyczące doktoratu 48 Immatrykulacja jako rytuał akademicki 48 Społeczne znaczenie rytuałów i symboli akademickich 57 Obrona doktoratu 65 Rozdział 4. Doktorat jako punkt zwrotny w karierze 71 Rozdział 5. Doktorat na tle przemian współczesnego uniwersytetu 90 Uniwersytet w XXI w. 90 Zjawisko inflacji doktoratów 96 Inwestycja w kadry a jakość uniwersytetu 108 Rozdział 6. Dostęp do doktoratu – wybrane konteksty 113 Kobiety i mężczyźni 113 Studenci zagraniczni 122 Rozdział 7. Psychospołeczne aspekty pisania doktoratu 130 Zakończenie 160 Bibliografia 164 Summary (The Doctorate. Academic and Socio-Cultural Contexts) 181