Opis
PRACA WYGRAŁA KONKURS NA NAJLEPSZĄ PRACĘ DOKTORSKĄ DOTYCZĄCĄ SĄDOWNICTWA ADMINISTRACYJNEGO, ORGANIZOWANY PRZEZ PREZESA NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Koncepcja dobrej wiary stworzona została w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W dobrej wierze pozostaje wyłącznie podatnik, który nie wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności nie mógł dowiedzieć się o tym, że uczestniczy w transakcji, która wiąże się z nadużyciem lub oszustwem w zakresie podatku od wartości dodanej. Takiego podatnika, mimo że uczestniczy on w transakcji stanowiącej oszustwo lub nadużycie, nie można pozbawić określonego rodzaju uprawnienia, np. prawa do odliczenia podatku naliczonego. Prezentowana publikacja stanowi analizę koncepcji dobrej wiary prowadzoną z punktu widzenia normatywnej konstrukcji podatku od wartości dodanej. Wskazuje przy tym na: materialnoprawny aspekt dobrej wiary – kiedy jej dowodzić, formalnoprawny aspekt dobrej wiary – jak jej dowodzić. Adresaci: Przedstawione w publikacji zagadnienia zyskują istotne znaczenie przy stosowaniu przepisów wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej. Koncepcja dobrej wiary jest zatem kluczowa dla organów podatkowych, a także sądów kontrolujących ich działalność. Spis treściWykaz skrótów .................................................................................. 11 Wstęp ................................................................................................... 17 Rozdział I. „Dobra wiara” jako pojęcie porządku prawnego Unii Europejskiej ..................................... 29 Uwagi wstępne ............................................................................... 29 1. „Dobra wiara” w pierwotnym oraz wtórnym prawie Unii Europejskiej ..................................... 33 2. Pojęcie dobrej wiary w niepodatkowym orzecznictwie Trybunału ......................................... 40 3. Pojęcie dobrej wiary w podatkowym orzecznictwie Trybunału ......................................... 45 3.1. Pojęcie dobrej wiary w ramach wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – etap początkowy .............. 46 3.2. Pojęcie dobrej wiary w ramach wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – rozwój orzeczniczej koncepcji Trybunału ...... 52 3.2.1. Podmiotowy aspekt orzeczniczej koncepcji Trybunału ................................................................ 53 3.2.2. Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym oraz zakaz nadużycia prawa podatkowego ........... 62 3.2.3. Orzecznicza koncepcja dobrej wiary – aspekt funkcjonalny ............................................ 65 4. Jednolity cel stosowania pojęcia dobrej wiary w prawie UE .............................................................................. 71 Uwagi końcowe .............................................................................. 80 Rozdział II. „Dobra wiara” – możliwość adaptacji pojęcia w prawie podatkowym ............................................... 83 Uwagi wstępne ............................................................................... 83 1. Funkcjonalny aspekt pojęcia dobrej wiary w ujęciu historyczno-porównawczym .................................. 85 2. Charakterystyka prawa podatkowego ................................... 100 2.1. Korygująca oraz uzupełniająca funkcja dobrej wiary a kształtowanie stosunku prawnopodatkowego ............... 102 2.2. Warunkująca funkcja dobrej wiary a określoność prawa podatkowego........................................................... 108 2.3. Ochronna funkcja dobrej wiary a zasada sprawiedliwości w prawie podatkowym ........................ 113 3. Metody realizacji postulatu sprawiedliwości w prawie podatkowym ......................................................... 118 Uwagi końcowe .............................................................................. 121 Rozdział III Źródło oraz charakter orzeczniczej koncepcji dobrej wiary ....................................................................................... 125 Uwagi wstępne ............................................................................... 125 1. Neutralność jako umocowanie koncepcji dobrej wiary w systemie VAT ............................................................ 128 2. Dobra wiara w świetle orzeczniczej koncepcji TSUE ......... 138 2.1. Materialnoprawna podstawa orzeczniczej koncepcji dobrej wiary ...................................................... 139 2.1.1. Prawo do odliczenia podatku naliczonego ......... 139 2.1.2. Opodatkowanie transakcji transgranicznych (WDT oraz eksport) ............................................... 142 2.1.3. Odpowiedzialność solidarna ................................. 146 2.1.4. Korekta podatku błędnie wykazanego na fakturze ............................................................... 148 2.1.5. Zastosowanie procedury szczególnej (VAT marża) ............................................................ 149 2.2. Charakter orzeczniczej koncepcji dobrej wiary ............ 151 2.