Opis
Zebrane w tym tomie materiały są dokumentacją autentyczną, pozyskaną w drodze bezpośrednich kontaktów z informatorami, a autentyczność dotyczy wszystkich poziomów przekazu - od tematów i motywów - po formę językową. Publikacja ściśle związana jest z realizowanym w Instytucie Filologii Polskiej UMCS pod kierownictwem prof. Jerzego Bartmińskiego wiekopomnym dziełem, jakim jest "Słownik stereotypów i symboli ludowych". Bardzo wysoko oceniam samo przygotowanie i redakcyjne opracowanie opiniowanego tomu. Teksty są tu precyzyjnie przygotowane i oznaczone źródłowo. Zastosowana ich systematyka jest niezwykle przejrzysta. Za najważniejsze kryterium porządkujące autorzy uznali gatunek (podobnie jak w słowniku), a na niższym poziomie taksonomii zastosowano odwołania tematyczne. Takie podejście czyni wydawnictwo niezwykle przejrzystym nie tylko dla badaczy, ale i dla każdego czytelnika. W tym sensie może również realizować zadania popularniejsze, upowszechnieniowe. Przygotowany zbiór ujawnia również niezwykłe bogactwo merytoryczne tematyki opowieści o zwierzętach. Najważniejszą funkcją, jaką realizuje publikowana antologia jest ukazanie różnorodnych aspektów relacji, w jakie wchodził w wchodzi człowiek wobec świata zwierząt - od tych mitologicznej natury po współczesne, bardzo pragmatyczne. Z recenzji prof. dr. hab. Jana Adamowskiego Spis treściWstęp 21 I. Zagadki 25 1. Owce białe i czerwony byczek 25 2. Panicz pędzi owce z lasu 25 3. Pan jechał do pani na kasztanie 25 4. Owsa nie jada 25 5. Poszedł Marek na jarmarek 25 6. Chodzi po chałupie 25 7. Pod lasem się pasło 25 8. Brzuch do brzucha, sierść do sierści 25 II. Przysłowia 26 9. Bocian i Zwiastowanie 26 10. Nowy Rok i barani skok 26 11. Święty Michał miedze porozpychał 26 12. Na Wojciecha końska pociecha 26 13. Żeby ty w konia wlazł 26 14. Wilk syty i koza cała 26 15. Co dąb, to nie brzoza, co cap, to nie koza 26 16. Kto ma owce, ten je, co chce 26 17. Psu wolno brekać na Pana Boga 27 18. Kota nie ma, myszy na stół 27 19. Mała mysz, a chce tyż 27 20. Myszy się w głowie wylęgli 27 21. Kto ma pszczoły, ten ma miód 27 III. Przepowiednie 27 22. Św. Andrzej i inwentarz 27 23. Św. Marcin na białym koniu przyjeżdża 27 24. Gromniczna i wilk 27 25. Wigilia gwiaździsta – będzie nieśny rok 28 26. Mężczyznę lub konia zobaczyć w Wigilię – na zdrowie 28 27. Wejście mężczyzny w Wigilię – na byczka, kobiety – na jałówkę 28 28. Bocian na Józefa – będzie wiosna 29 29. Boćko przyleciał – będzie wiosna 29 30. Stojący bocian na wiosnę – źle, lecący – dobrze 29 31. Stojący bocian – stojący rok 29 32. Bocian na gnieździe – zły znak 29 33. Dwa bociany lepiej jak jeden 30 34. Będzie deszcz, bo bocian brudny jest 30 35. Bocian i zima 30 36. Sroka przynosi wiadomość 30 37. Sroka zwiastuje gości 30 38. Sroka skrzeczy – nieszczęście 30 39. Jaskółki nisko – na deszcz, wysoko – na pogodę 30 40. Jaskółki motają się na flagę 31 41. Jaskółki wcześnie odlatują – wczesna zima 31 42. Wróble myją się w piasku na deszcz 31 43. Wilga wywołuje deszcz 31 44. Ptaki się niecierpliwią – nie będzie pogody 31 45. Kukułka i pieniądze 31 46. Kukułka kuka na deszcz 32 47. Kukułka kuka, gdy las zielony – dobrze, gdy nie ma liści – kiepski rok 32 48. Kukułka kuka po dniu św. Piotra i Pawła na długą i ciepłą jesień 33 49. Św. Agnieszka wypuszcza skowronka z gniazdka 33 50. Dzikie gęsi, żurawie nisko – będzie ciepłe lato 33 51. Gile przyleciały – będzie mróz 33 52. Wrony, kawki zlatują się na deszcz, na flagę 33 53. Wrony kraczą, tłuką się na deszcz, na flagę 34 54. Wrona kracze na nieszczęście 34 55. Kruk zapowiada pogodę lub deszcz 34 56. Kruki kraczą a na nieboszczyka 34 57. Sowa huczy na śmierć 34 58. O sowie pójdźce 34 59. Puszczyk woła powij, pójdź, wywieź 35 60. Kura pieje na śmierć 35 61. Kury chowają się przed burzą 35 62. Kury i deszcz 35 63. Koguty pieją i jaskółki nisko – na deszcz 36 64. Kogut pieje na zmianę pogody 36 65. Kogut pieje – będzie mróz 36 66. Kogut pieje – mróz zelżeje 36 67. Koguty pieją razem – na zmarłego 36 68. Muchy, pszczoły i długa zima 36 69. Bąki, muchy tną – będzie deszcz 36 70. Krety ryją na deszcz 36 71. Krety ryją głęboko na mroźną zimę 37 72. Kopce kreta zapowiadają śmierć 37 73. Żaba, ropucha rechocze na deszcz 37 74. Żaba wychodzi na drogę – będzie deszcz 38 75. Ropuchy pchają się do stajni – będzie zimna słota 38 76. Ropucha na szczęście 38 77. Żaby i pszczoły w przepowiedniach deszczu 38 78. Kot i deszcz 38 79. Kot i burza 38 80. Kot łapką gości nagania 38 81. (Czarny) kot drogę przejdzie 39 82. Czarny kot przynosi szczęście w domu 39 83. Kot drze pazurami – na wiatr, huragan 40 84. Pies się tarza – na burzę, wiatr, gości 40 85. Pies i zawieja 40 86. Pies wyje na zmarłego 40 87. Pies wyje na pożar, na śmierć 40 88. Pies szczeka na ogień lub kłótnię 41 89. Plaga myszy – będzie rok głodny 42 90. Myszy i kataklizm 42 91. Zobaczyć mysz – szczęście dla wychodzącego z domu 42 92. Wilki i ciężka zima 42 IV. Sennik 42 93. Kura z kurczętami 42 94. Biały koń 43 95. Muchy 43 96. Pies 4