Opis
Monografia jest efektem wielotorowych i szeroko zakrojonych badań naukowych w ramach współczesnej frazeologii ze szczególnym naciskiem na ich praktyczne wykorzystanie w dziedzinie frazeodydaktyki. Główne zagadnienia zaprezentowane w publikacji to: - zakres współczesnej frazeologii wraz z jej różnymi aspektami terminologicznymi; - semantyczna i składniowa charakterystyka zjawiska frazeologizacji w językach naturalnych; - percepcja i rozumienie wielowyrazowych struktur o metaforycznym charakterze; - geneza i zakres badań w obrębie frazeodydaktyki; - rozwój kompetencji frazeologicznych na poziomie zaawansowanej nauki języka obcego (na przykładzie języka francuskiego); - analiza relacji pomiędzy łatwością lub trudnością w rozumieniu i przyswajaniu związków frazeologicznych w języku obcym a stopniem utrwalenia tych struktur na poziomie semantycznym i składniowym; - problem kompozycyjności frazeologizmów (zwłaszcza gradacja tego zjawiska) a rozumienie i przyswajanie utrwalonych struktur wyrazowych w języku obcym; - kwestia typowości i struktur prototypowych we frazeologii oraz ich znaczenie we frazeodydaktyce; - metody i techniki ułatwiające nauczanie i uczenie się związków frazeologicznych. Celem Autorki jest pokazanie związków pomiędzy frazeologią teoretyczną a jej dziedziną stosowaną, jaką jest frazeodydaktyka, a także przybliżenie odbiorcy najważniejszych zagadnień i problemów tej wciąż mało popularnej dyscypliny. Prezentowana problematyka jest wieloaspektowa, interdyscyplinarna i nowatorska, ponieważ frazeologia w ujęciu frazeodydaktycznym jest obecnie nową dziedziną badawczą zarówno w Polsce, jak i na świecie. Recenzja książki ukazała się w czasopiśmie „Educatio Siglo XXI” 2014, Vol. 32, no 1, pp. 287–290 (Ma Ángeles Solano Rodríguez, Universidad de Murcia). Spis treściTABLE DES MATIERES Préface 9 1. Figement et expressions figées – complexité du phénomene 11 1.1. Notion de figement et d’expression figée, définitions 15 1.1.1. Expressions figées et autre terminologie 24 1.1.2. Classements des unités figées 31 1.1.3. Collocations – analyse et traitement 44 1.2. Figement en revue historique 48 2. Nature sémantique et syntaxique du figement 53 2.1. Origines et sources des unités figées 53 2.2. Limites et variantes des expressions figées 57 2.3. Mécanismes naturels du figement 61 2.3.1. Figement formo-syntaxique et non-continuité structurale 62 2.3.2. Processus sémantiques en figement 64 2.4. Motivation sémantique dans les expressions figées 68 2.5. Dualité sémantique des unités figées 70 2.6. Structures figées et référence 72 2.7. Mécanismes tropiques et aspects socio-culturels du figement 73 2.7.1. Métaphore et métonymie 73 2.7.2. Catégorisation et conceptualisation 78 2.7.3. Stéréotypes et valorisation 81 2.8. Description de l’aspect sémantique du figement 82 2.9. Description de l’aspect syntaxique du figement 88 3. Perception et compréhension des expressions figées 95 3.1. Décodage des mots 95 3.2. Décodage des expressions idiomatiques – revue des conceptions 97 3.2.1. Modeles non-compositionnels 97 3.2.2. Modeles compositionnels 100 3.3. Prédictibilité, littéralité et décomposabilité des expressions idiomatiques 103 3.4. Perception et acquisition des unités figées en langue maternelle 107 4. Figement en didactique des langues étrangeres 115 4.1. Buts et objectifs de la phraséodidactique 116 4.2. Didactique du figement en histoire – revue 122 4.2.1. Phraséologie et linguistique appliquée 122 4.2.1.1. Le courant générativiste – construction créative du langage 123 4.2.1.2. Le courant générativiste – grammaire universelle 123 4.2.1.3. L’approche communicative 124 4.2.1.4. L’approche réceptive 124 4.2.1.5. Applications didactiques de la phraséologie 125 4.2.2. Expressions figées selon le Cadre Européen Commun de Référence pour les langues 125 4.3. Problématique de la maîtrise des expressions figées 127 4.4. Études contrastives en phraséologie et leur rôle pour la phraséodidactique 129 4.5. Expressions figées en didactique du FLE 134 4.6. Figement en didactique de futurs traducteurs et interpretes 137 5. Compétences phraséologiques en langue étrangere 145 5.1. Notion de compétences linguistiques et de compétences phraséologiques 145 5.1.1. Acquisition des compétences phraséologiques en langue étrangere – étapes de ce processus 152 5.1.2. Analyse des compétences phraséologiques – exemples 154 5.2. Présentation d’une expérience 156 5.2.1. Question de transférabilité des expressions figées en langue étrangere 156 5.2.2. Description de l’expérience, objectifs 158 5.2.3. Résultats de l’expérience – données et leur examen 159 5.3. Acquisition et développement des compétences phraséologiques en langue étrangere a l’exemple du français 161 5.3.1. Déroulement de l’expérience (2007/2008, 2008/2009, 2009/2010), méthodologie adoptée, objectifs 162 5.3.2. Présentation des participants 167 5.3.3. Analyse quantitative des données obtenues 171 5.3.4. Analyse qualitative des données obtenues 174 5.3.4.1. Étude des réponses corr