Opis
Clemenceau był wybitnym reprezentantem Francji, klasycznym radykałem i republikaninem, ale także klasycznym „postępowcem”, jakich dzisiaj już nie ma. Nikt już aż tak nie wierzy w zbawczą rolę rozwoju cywilizacji i w nieuchronność postępu. Georges Clemenceau był wybitnym francuskim politykiem i znakomitym dziennikarzem. Zawsze na lewo od centrum, zawsze pragmatyczny, a w związku z tym nie szukał wyrazistej ideologii i filozofia polityki mało go interesowała. Zarzucano mu zarówno nadmierną skłonność do kompromisu czy wręcz oportunizmu, jak i nadużywanie słów i przykładanie nadmiernego znaczenia do spraw, którym się już raz poświęcił. Nie można powiedzieć, by miał złe zdanie na swój temat i by cechował go brak pewności siebie, co ujawni się pod koniec jego długiego życia, podczas obrad pokojowych w Paryżu na początku 1919 roku. Jednak dla czytelnika polskiego interesujące jest przede wszystkim, że historia życia Clemenceau pozwala nam lepiej zrozumieć Francję, której — jak się okaże — nie znamy i która miała i ma bardzo szczególne nastawienie do wielu problemów politycznych i społecznych. Clemenceau był wybitnym reprezentantem Francji, klasycznym radykałem i republikaninem, ale także klasycznym „postępowcem”, jakich dzisiaj już nie ma. Nikt już aż tak nie wierzy w zbawczą rolę rozwoju cywilizacji i w nieuchronność postępu. Postawę Clemenceau dobrze zobaczymy na przykładzie jego zaangażowania w sprawy kolonialne. Był w tym zakresie otwarty, liberalny, postępowy i wyjątkowo, jak na ówczesne czasy, wrażliwy na złe strony „globalizacji”. Ze wstępu Marcina Króla Spis treściSpis treści Marcin Król. Georges Clemenceau i Francja / 7 Clemenceau i Polska. Przedmowa do wydania polskiego / 26 Wstęp. Przywracanie pamięci / 34 Rozdział 1. Polityka kolonialna. Clemenceau kontra Jules Ferry / 55 Rozdział 2. Parlament wyszydzany i gloryfikowany / 66 Rozdział 3. Cała w lewo / 83 Rozdział 4. Le Grand Pan / 95 Ironia Barresa i zachwyt Bluma / 96 Powrót, ciągłość / 99 Portret wart retuszu / 104 Obsesyjna troska o kwestię społeczną / 107 Ekonomia i niszczycielski liberalizm / 110 Potrzeba państwa / 112 Ibsen i Jaures / 114 Postęp mimo wszystko / 118 Odwaga bycia śmiertelnym / 120 Wyzwanie tolerancji / 124 Dodatek / 127 Rozdział 5. Pasja dziennikarska / 129 Rozdział 6. Walka z bielą ołowianą. Prekursor ekologii / 138 Rozdział 7. Grecja. Bezbrzeżna szczęśliwość / 152 Dodatek / 169 Rozdział 8. Argentyna. Obrońca praw autorskich / 173 Rozdział 9. Prezydenci i msza / 178 Rozdział 10. Sylwetki przyjaciół, sylwetki wrogów / 184 Louis Andrieux / 184 Generał Georges Boulanger / 187 Aristide Briand / 189 Joseph Caillaux / 191 Jean Jaures / 195 Jules Jeanneney / 197 Georges Mandel / 201 Rozdział 11. Traktat wersalski. Oszczerstwa i pomówienia / 203 Chronologia życia Clemenceau / 231 Źródła / 242 Indeks osób / 244