Opis
W niniejszej publikacji wykorzystano wyniki badań, których celem była identyfikacja determinantów bezpieczeństwa żywności w kontekście bezpieczeństwa wewnętrznego, zagrożeń i wyzwań w tym obszarze, źródeł, możliwości i skali fałszowania żywności oraz społecznych i ekonomicznych skutków nieprawidłowości w gospodarce żywnościowej. Zakres przestrzenny powyższych badań obejmował terytorium całego kraju, a problematyka bezpieczeństwa żywności, ze względu na swą rozległość, skoncentrowała się na zjawisku fałszowania żywności jako szczególnie istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa wewnętrznego. Sondaż diagnostyczny z zastosowaniem kwestionariusza ankiety został przeprowadzony wśród trzech reprezentatywnych grup respondentów. Byli to pracownicy inspekcji zajmujących się bezpieczeństwem żywności, producenci żywności oraz konsumenci. Takie rozwiązanie pozwoliło na całościowe zbadanie problematyki bezpieczeństwa żywności ze szczególnym uwzględnieniem jej fałszowania. Sondaż diagnostyczny został przeprowadzony z użyciem technik ankiet audytoryjnej, indywidualnej oraz pocztowej (z wykorzystaniem zarówno poczty elektronicznej, jak i tradycyjnej) w zależności od grupy respondentów. Spis treściWstęp 5 1. Pojęcie bezpieczeństwa żywności i jego determinanty 11 1.1 Bezpieczeństwo żywności a bezpieczeństwo wewnętrzne 11 1.2 Bezpieczeństwo żywnościowe 19 1.3 Poglądy dotyczące bezpieczeństwa żywności 23 1.4 Determinanty bezpieczeństwa żywności 28 1.5 Źródła zagrożeń bezpieczeństwa żywności 35 1.6 Zagrożenia wynikające z obecności na rynku żywności niepełnowartościowej 46 1.7 Podmiot w kontekście bezpieczeństwa żywności 51 1.8 Wnioski 53 2. Charakterystyka polskiego rynku spożywczego 55 2.1 Produkcja, handel i dystrybucja artykułów rolno-spożywczych w Polsce 55 2.2 Handel produktami spożywczymi z zagranicą 60 2.3 Konsument na polskim rynku żywności 62 2.4 Wpływ ogniw łańcucha żywnościowego na bezpieczeństwo żywności 67 2.5 Wnioski 74 3. System urzędowej kontroli żywności 77 3.1 Podstawy prawne systemu urzędowej kontroli żywności 77 3.2 Podmioty odpowiedzialne za stan bezpieczeństwa żywności i ich kompetencje 79 3.3 Skuteczność systemu urzędowej kontroli żywności oraz propozycje jego doskonalenia 91 3.4 Wnioski 105 4. Fałszowanie żywności 109 4.1 Pojęcie i motywy fałszowania żywności 109 4.2 Stosowane praktyki fałszowania żywności 118 4.3 Społeczne i ekonomiczne skutki fałszowania żywności 121 4.4 Odpowiedzialność prawna za fałszowanie żywności 126 4.5 Kary pieniężne w działalności Inspekcji Handlowej 129 4.5.1 Regulacje prawne dotyczące wysokości kar pieniężnych 130 4.5.2 Kary pieniężne za fałszowanie produktów spożywczych 142 4.6 Wnioski 154 Zakończenie 159 Bibliografia 163