Opis
W każdej prowadzonej działalności, bez względu na jej charakter, formę czy zakres, istnieje ryzyko narażenia człowieka na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne w środowisku pracy. Niestety wraz z postępem techniki rośnie też skala zagrożeń, jednak należy pamiętać, że decydujący wpływ na bezpieczeństwo pracy ma zachowanie pracownika i jego postępowanie. W procesie zarządzania bezpieczeństwem pracy obowiązuje zasada, że „każdy odpowiada za bezpieczeństwo własne i współpracowników”. Jednym z podstawowych elementów skutecznego zarządzania bezpieczeństwem pracy, a zarazem trudnym do przeprowadzenia, jest więc motywowanie pracowników do pracy bezurazowej. Obecnie coraz więcej uwagi poświęca się zagadnieniom: promocji bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, komunikacji, motywacji, kształtowania zachowań, edukacji oraz kulturze organizacji i bezpieczeństwa pracy. Niniejsza praca przeznaczona jest dla studentów kierunków technicznych i ekonomicznych, pracowników i menedżerów służb bhp oraz dla wszystkich zainteresowanych problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy. Jej celem jest przekazanie czytelnikom niezbędnych informacji dotyczących wybranych elementów systemu zarządzania bhp w przedsiębiorstwie, z uwzględnieniem praktyk przedstawionych na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa z branży przemysłu lotniczego w dobie pandemii COVID-19. Spis treściWstęp Rozdział 1 Praca jako sposób na zaspokojenie niezbędnych potrzeb człowieka i źródło zagrożeń jego życia i zdrowia 1.1. Praca w życiu człowieka 1.2. Praca jako system „człowiek – obiekt techniczny – otoczenie” 1.3. Zmiany zachodzące w charakterze pracy i ich skutki 1.4. Bezpieczeństwo pracy jako dobro niepodlegające prawom rynku 1.5. Równowaga między pracą a życiem pozazawodowym (Work-Life Balance – W-LB) Rozdział 2 Zagrożenia człowieka w pracy 2.1. Pojęcie i definicje zagrożeń – ich podział i klasyfikacja 2.2. Czynniki materialnego środowiska pracy 2.3. Zagrożenia osobowe – organizacja pracy 2.4. Zachowania osobowe – czynnik ludzki 2.4.1. Zagrożenia człowieka w pracy 2.4.2. Błędy popełniane przez człowieka 2.4.3. Niezawodność człowieka w pracy 2.4.4. Rytmy biologiczne człowieka 2.5. Zagrożenia osobowe – społeczne środowisko pracy 2.6. Człowiek a kultura organizacji i bezpieczeństwa pracy 2.7. Metody identyfikacji zagrożeń i oceny stanu bezpieczeństwa pracy Rozdział 3 Skutki zagrożeń występujących w procesach pracy 3.1. Wypadki przy pracy – zagrożenia życia 3.2. Zagrożenia zdrowia – choroby zawodowe 3.3. Świadczenia przysługujące pracownikowi z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej 3.4. Ekonomiczne aspekty bezpieczeństwa i higieny pracy 3.4.1. Ogólne koszty bezpieczeństwa pracy 3.4.2. Koszty wypadków przy pracy 3.4.3. Koszty profilaktyki i prewencji wypadkowej 3.4.4. Ekonomiczne stymulatory poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy Rozdział 4 Miejsce bezpieczeństwa i higieny pracy w wybranych koncepcjach zarządzania przedsiębiorstwem 4.1. Koncepcja zrównoważonego rozwoju – społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw 4.2. Zarządzanie zmianą 4.3. Zarządzanie zasobami niematerialnymi 4.3.1. Zarządzanie wiedzą 4.3.2. Zarządzanie kapitałem intelektualnym 4.4. Tradycyjne i systemowe zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy 4.4.1. Tradycyjne zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy 4.4.2. Systemowe zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy 4.4.3. Szczególna rola ryzyka w zarządzaniu bezpieczeństwem – niektóre przyczyny niepowodzeń Rozdział 5 Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwie w dobie pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 5.1. Koronawirus z medycznego punktu widzenia 5.2. Prawa i obowiązki stron stosunku pracy w czasie pandemii COVID-19 5.2.1. Prawa i obowiązki pracodawców 5.2.2. Prawa i obowiązki pracowników 5.3. Środki ochrony indywidualnej w przedsiębiorstwie w dobie pandemii COVID-19 5.4. Praca zdalna jako środek ochrony zbiorowej w przedsiębiorstwie 5.5. Popularyzacja bezpieczeństwa i higieny pracy w czasach pandemii COVID-19 5.5.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy w czasach pandemii COVID-19 na przykładzie wybranej firmy przemysłu lotniczego w Polsce – case study Podsumowanie Bibliografia Streszczenie Abstract