Opis
Praca jest pierwszym opracowaniem, w którym zgodnie z zasadami metodologii podjęto precyzyjnie zdefiniowany problem badawczy obejmujący określony etap postępowania kadrowego, którego celem — jak wyjaśnił sam Autor — było przeprowadzenie diagnozy procesu doboru do Policji oraz określenie jego wpływu na efektywność organizacyjną tej formacji. Praca ma nie tylko wartość poznawczą, ale również utylitarną pozwalającą na dalsze racjonalizowanie postępowania kadrowego, nie tylko w tej formacji. Spostrzeżenia i wnioski Autora mogą, a nawet powinny być więc wykorzystane w formacjach pokrewnych Policji, w których obowiązują zbliżone cele i zasady działalności. Realizacja przez Autora wyżej wskazanego celu badawczego była możliwa dzięki spełnieniu kilku warunków. Na pierwszym miejscu wymieniłbym bardzo szeroką bazę źródłową pracy. Została ona bowiem oparta na rozległej literaturze przedmiotu z kilku dyscyplin naukowych — historii, zarządzania, filozofii, socjologii, nauk prawnych, nauki o bezpieczeństwie; będąc bardziej wnikliwym, można byłoby wymienić jeszcze kilka innych dyscyplin. Co naturalne Autor nie ograniczył się do literatury rodzimej. Drugi znaczący zespół źródeł wykorzystanych w pracy to akty normatywne zarówno o charakterze źródeł prawa powszechnego, jak i różnego rodzaju uregulować wewnętrznych. I w tym wypadku zauważyć trzeba dużą rozpiętość chronologiczną tych źródeł, bowiem analizie poddane zostały wytworzone w II RP, w okresie Polski Ludowej, jak i w III RP. Rozdział IX oparty został z kolei na źródłach wywołanych przez Autora w postaci ankiety wypełnionej przez około 300 komendantów Policji, różnych szczebli. Spis treściWstęp 7 Rozdział I Bezpieczeństwo kadrowe państwowych formacji mundurowych 15 1. Ogólne uwagi o bezpieczeństwie 15 2. Pojęcie i struktura bezpieczeństwa narodowego 33 3. Pojęcie bezpieczeństwa kadrowego państwowych formacji mundurowych. Zagrożenia kadrowe i środki ich neutralizacji 41 Rozdział II Zadania i organizacja Policji oraz zasób kadrowy policjantów 65 1. Uwagi wprowadzające 65 2. Zadania Policji 72 3. Organizacja Policji 81 4. Zasób kadrowy policjantów 99 4.1. Ogólna charakterystyka zasobu 99 4.2. Fluktuacja kadr 104 Rozdział III Zawód policjant 119 1. Klasyfikacja zawodów 119 2. Funkcjonariusz Policji w strukturze klasyfikacji zawodów 129 2.1. Uwagi wprowadzające 129 2.2. Policjant służby prewencji 132 2.3. Policjant służby kryminalnej 135 2.4. Policjant służby wspomagającej 137 2.5. Specjalności w obrębie policyjnych zawodów 140 2.6. Kadra kierownicza 144 3. Zagrożenia zawodowe 149 Rozdział IV Dobór do formacji policyjnych II Rzeczypospolitej oraz Polski Ludowej 159 1. Uwagi wstępne 159 2. Policja Państwowa i inne wybrane formacje policyjne dwudziestolecia międzywojennego 161 2.1. Przesłanki doborowe 161 2.1.1. Milicja Ludowa i policja komunalna 161 2.1.2. Policja Państwowa 164 2.1.3. Policja Województwa Śląskiego 176 2.2. Wymóg apolityczności 177 2.3. Procedura doboru 181 2.4. Polskie formacje policyjne Generalnego Gubernatorstwa — uwagi ogólne 189 3. Milicja Obywatelska — policyjna formacja okresu Polski Ludowej 192 3.1. Uwagi wstępne 192 3.2. Przesłanki doborowe 194 3.3. Procedura doboru 227 4. Ocena retrospektywna 230 Rozdział V Ewolucja katalogu przesłanek doborowych w III Rzeczypospolitej 235 1. Uwagi wstępne 235 2. Kształtowanie się obowiązującego katalogu przesłanek 239 2.1. Wprowadzenie 239 2.2. Nieskazitelna postawa moralna 241 2.3. Nieskazitelna postawa patriotyczna 251 2.4. Określone kwalifikacje zawodowe 260 2.5. Niekaralność 266 Rozdział VI Katalog obowiązujących przesłanek doborowych w III Rzeczypospolitej 275 1. Polskie obywatelstwo 275 2. Nieposzlakowana opinia 300 3. Niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe 309 4. Pełnia praw publicznych 322 5. Wykształcenie de minimis 335 6. Zdolność do służby w formacjach uzbrojonych 341 6.1. Uwagi ogólne 341 6.2. Postawa wobec zadań 347 6.3. Sprawność fizyczna 348 6.4. Predyspozycje intelektualne i osobowościowe 353 6.4.1. Uwagi ogólne 353 6.4.2. Zdolności intelektualne 354 6.4.3. Zachowania społeczne 363 6.4.4. Stabilność 386 6.4.5. Postawa w pracy 397 6.5. Stan zdrowia 412 7. Rękojmia zachowania tajemnicy 424 Rozdział VII Obowiązująca procedura doboru 435 1. Ewolucja postępowania kwalifikacyjnego 435 2. Etapy postępowania kwalifikacyjnego 442 2.1. Uwagi ogólne 442 2.2. Etap wstępny 445 2.3. Sprawdzenia w ewidencjach, rejestrach i kartotekach 452 2.4. Test wiedzy 459 2.5. Test sprawności fizycznej 462 2.6. Test psychologiczny 468 2.7. Rozmowa kwalifikacyjna 473 2.8. Komisja lekarska 477 2.9. Postępowanie sprawdzające 480 3. Skuteczność metod doboru 484 4. Selekcyjność postępowania kwalifikacyjnego 487 5. Ranking kandydatów 489 Rozdział VIII Przesłanki doborowe — uwagi komparatystyczne 493 1. Uwagi wprowadzające 493 2. Przesłanki rekrutacyjne w polskich formacjach ochronnych 494 2.1. Formacje kontrwywiadowcze 494 2.2. Formacje ochrony prawa i porządku publicznego 498 2.3. Formacje ratownicze 508 2.4. Standa