Opis
Publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce gromadzi kompletnie zebraną i odpowiednio usystematyzowaną, bogatą wiedzę o Arktyce. Autorzy poszczególnych artykułów wnoszą wiele nowych treści w formie opisów i analiz o dużej wartości poznawczej. Praca ta, jest prawdopodobnie pierwszą w naszym kraju tak obszerną pracą zbiorową poświęconą wyłącznie Arktyce. Spis treściMichał Łuszczuk, Wprowadzenie 9 Część I. Cechy i czynniki prawno-instytucjonalne, polityczno-militarne, gospodarcze i żeglugowe oraz środowiskowe i klimatyczne determinujące korzystanie z obszarów morskich i podmorskich Arktyki oraz zarządzanie nimi 19 Mariusz Mieczkowski, Jurysdykcja państwowa na obszarach morskich Arktyki 21 Andrzej Makowski, Szelf kontynentalny Arktyki: źródło kryzysu czy współpracy Międzynarodowej 41 Marta Przygodzka-Markiewicz, Rola Komisji Granic Szelfu Kontynentalnego w kontekście międzynarodowej rywalizacji w regionie Arktyki 57 Maja Głuchowska-Wójcicka, Zastosowanie koncepcji wspólnego dziedzictwa ludzkości w spornej kwestii statusu prawnego Arktyki 73 Dariusz R. Bugajski, Żegluga arktyczna w świetle międzynarodowego prawa morza i praktyki państw nadbrzeżnych 89 Wojciech Janicki, Rywalizacja w Arktyce: przesłanki polityczne czy gospodarcze? 105 Ryszard M. Czarny, Rozwój ekonomiczno-społeczny High-North: wyzwania i szanse regionu arktycznego 123 Ryszard Szpyra, (Nie)bezpieczeństwo militarne w regionie Arktyki – zarys problematyki 143 Anna Pięcińska, Wielka wojna o „arktyczne złoto”, czyli polski dyskurs medialny o Arktyce w latach 2005–2010 161 Katarzyna Dośpiał-Borysiak, Wielopoziomowe zarządzanie a zmiany klimatu w regionie arktycznym 175 Joanna Herda-Jarecka, Prawne aspekty międzynarodowej współpracy państw z zakresu ochrony środowiska w Arktyce 197 Katarzyna Kępka, Ochrona klimatu Arktyki w świetle dokumentów międzynarodowych 217 Część II. Znaczenie struktur instytucjonalno-prawnych oraz znaczenie ludów rdzennych dla rozwoju regionalizmu arktycznego 241 Michał Łuszczuk, Regionalizm (morski) w Arktyce 243 Damian Szacawa, Struktury współpracy subregionalnej w Europie Północnej: Rada Państw Morza Bałtyckiego, Euroarktyczna Rada Morza Barentsa i Rada Arktyczna 257 Piotr Graczyk, Rada Arktyczna jako główne forum współpracy w Arktyce 281 Joanna Grzela, Nordycka Rada Ministrów wobec reform wewnętrznych w północno-zachodniej Rosji 317 Paulina Landry, Norwesko-rosyjska współpraca w regionie Morza Barentsa i jej priorytety na początku XXI wieku 335 Adam Stępień, Rola ludów rdzennych w budowaniu Arktyki jako regionu politycznego 373 Marta Petryk, Własne miejsce w społeczeństie. Oczekiwania i dążenia współczesnych Kwenów 399 Część III. Polityki wybranych państw oraz Unii Europejskiej dotyczące regionu Arktyki 415 Piotr Graczyk, Polityka Stanów Zjednoczonych w regionie Arktyki 417 Marcin Tarnawski, Problem Arktyki w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Rosji 453 Tomasz Brańka, Znaczenie Grenlandii w polityce Danii oraz we współczesnych stosunkach międzynarodowych 467 Marcin Gabryś, Dziedzictwo Pierre’a Trudeau. Strategia Kanady w odniesieniu do zagrożeń ekologicznych i problemu suwerenność nad wodami Arktyki na przełomie lat 60. i 70. XX wieku oraz obecnie 485 Krzysztof Kubiak, „Nowi gracze” z Azji Wschodniej wobec Arktyki w pierwszych dekadach XXI wieku 509 Violetta Gul–Rechlewicz, Holenderska polityka wobec Arktyki. Nowy Niderlandzki Program Polarny (2010–2014) 531 Kinga Smoleń, Arktyka w polityce Unii Europejskiej w latach 2008–2010 545 Magdalena Tomala, „Wymiar Północny” Unii Europejskiej wobec problemów Arktyki 557 Informacje o Autorach 573 Summary 575