Opis
Zasadniczym celem przedstawianej monografii jest analiza i ocena systemu kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych w świetle obowiązujących regulacji prawnych oraz dorobku różnych dyscyplin naukowych. W rozdziale pierwszym wskazano istotę i ewolucję pojęcia kontroli zarządczej w sektorze publicznym. W rozdziale drugim zaprezentowano analizę porównawczą kategorii pojęciowych: kontrola zarządcza, audyt wewnętrzny, audyt zewnętrzny. W ramach rozdziału trzeciego dokonano analizy istniejących regulacji prawnych z obszaru kontroli zarządczej w aspekcie ich oddziaływania na opracowywanie przez jednostki sektora finansów publicznych pisemnych procedur regulujących ten system. W rozdziale czwartym opisany został problem zarządzania ryzykiem w jednostkach sektora finansów publicznych. W rozdziale piątym wskazano zakres obowiązków i odpowiedzialności kierowników jednostek, a także rolę głównych księgowych oraz pozostałych pracowników jednostek sektora publicznego w systemie kontroli zarządczej. W kolejnych pięciu rozdziałach (6–10) zaprezentowano wyniki analizy i oceny systemu kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów (obszarów) w wybranych jednostkach sektora finansów publicznych, tj. uczelniach publicznych, publicznych podmiotach leczniczych, jednostkach samorządu terytorialnego oraz samorządowych jednostkach organizacyjnych (samorządowych jednostkach i zakładach budżetowych). Spis treściWstęp 9 Rozdział 1 Pojęcie i zakres kontroli zarządczej 13 1.1. Istota procesu i funkcji zarządzania 13 1.2. Kontrola w jednostkach sektora finansów publicznych 14 1.3. Ewolucja kontroli w sektorze publicznym 18 1.4. Kontrola zarządcza w jednostkach sektora finansów publicznych 20 Rozdział 2 Relacje kontroli zarządczej z audytem wewnętrznym i zewnętrznym oraz analiza harmonizacji regulacji w zakresie kontroli zarządczej 28 2.1. Relacje kontroli zarządczej z audytem wewnętrznym 28 2.2. Relacje kontroli zarządczej z audytem zewnętrznym (rewizją finansową) 37 2.3. Analiza harmonizacji krajowych i międzynarodowych, prawnych i profesjonalnych regulacji w zakresie kontroli zarządczej 41 Rozdział 3 Procedury kontroli zarządczej jako narzędzie wspomagające system zarządzania jednostką gospodarczą 47 3.1. Charakterystyka i miejsce procedur w systemie kontroli zarządczej jednostki sektora finansów publicznych 47 3.2. Procedury kontroli zarządczej w obszarze środowiska wewnętrznego 52 3.3. Procedury kontroli zarządczej w obszarze celów i zarządzania ryzykiem 57 3.4. Procedury kontroli zarządczej w obszarze mechanizmów kontroli 63 3.5. Procedury kontroli zarządczej w obszarze informacji i komunikacji 70 3.6. Procedury kontroli zarządczej w obszarze monitorowania i oceny 73 Rozdział 4 Ryzyko w systemie kontroli zarządczej w jednostkach samorządu terytorialnego 79 4.1. Istota i zakres zarządzania ryzykiem 79 4.2. Określenie celów, zadań, monitorowanie i ocena ich realizacji w kontekście zarządzania ryzykiem 82 4.3. Proces identyfikacji ryzyka w jednostkach 84 4.4. Proces analizy ryzyka w jednostkach 87 4.5. Proces reakcji na ryzyko w jednostkach 89 Rozdział 5 Odpowiedzialność kierownika jednostki i głównego księgowego za funkcjonowanie kontroli zarządczej 91 5.1. Odpowiedzialność za zapewnienie funkcjonowania kontroli zarządczej – podstawowe założenia 91 5.2. Odpowiedzialność kierownika jednostki za funkcjonowanie kontroli zarządczej 94 5.3. Obowiązki głównego księgowego w zakresie funkcjonowania kontroli zarządczej 101 Rozdział 6 Proces zarządzania ryzykiem w jednostkach samorządu terytorialnego – aspekty praktycznego wdrożenia 105 6.1. Problematyka zarządzania ryzykiem w jednostkach samorządu terytorialnego 105 6.2. Charakterystyka badań empirycznych dotyczących zarządzania ryzykiem 106 6.3. Zarządzanie ryzykiem w systemie kontroli zarządczej w jednostkach samorządu terytorialnego 109 6.4. Modelowanie rozwiązań w zakresie zarządzania ryzykiem w jednostkach sektora finansów publicznych na przykładzie gminnych jednostek samorządu terytorialnego 119 Rozdział 7 Kontrola zarządcza w samorządowym zakładzie budżetowym 127 7.1. Zakres kontroli zarządczej w samorządowym zakładzie budżetowym 127 7.2. Dokumentacja organizacji kontroli zarządczej 131 7.3. Organizacja kontroli zarządczej na przykładzie Samorządowego Zakładu Budżetowego X 133 Rozdział 8 Organizacja i funkcjonowanie kontroli zarządczej w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej 149 8.1. Analiza konstrukcji systemu kontroli zarządczej w wybranych samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej 149 8.2. Konstrukcja i ocena systemu kontroli zarządczej w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej w świetle opinii jej użytkowników 177 Rozdział 9 Funkcjonowanie kontroli zarządczej w polskich uczelniach publicznych 183 9.1. Specyfika polskich uczelni publicznych i systemów zarządzania nimi 183 9.2. Istota kontroli zarządczej w polskich uczelniach publicznych 190 Rozdział 10 Mechanizmy kontroli zarządczej w obszarze umów o partnerstwie publi