Opis
Publikacja powstała z okazji 75. rocznicy urodzin Profesora Adama Massalskiego. Grono przyjaciół, współpracowników i uczniów Jubilata przygotowało tę księgę jako wyraz wielkiego uznania dla jego dorobku i dokonań. Profesor Adam Massalski jest nie tylko znakomitym historykiem: wytrawnym badaczem polskich dziejów XIX i XX wieku, lecz także doskonałym erudytą, archiwistą, muzealnikiem, organizatorem konferencji, paneli dyskusyjnych i badań zespołowych, pomysłodawcą licznych projektów naukowych, promotorem kilkudziesięciu doktoratów oraz inspiratorem wielu habilitacji. W prezentowanym tomie zamieszczono artykuły przygotowane z okazji nadania Profesorowi w 2015 r. tytułu Członka Honorowego Kieleckiego Towarzystwa Naukowego. Spis treściPrzedmowa – Cezary Jastrzębski 5 Beata Wojciechowska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Wykluczenie. Kontekst kulturowy od Biblii do wczesnego średniowiecza 7 Krzysztof Bracha (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Exemplum o gnuśnym żaku i surowym nauczycielu z rękopisu „Penitencjału świętokrzyskiego” z połowy XV wieku 17 Cezary Jastrzębski (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Dzieje zwiedzania regionu w widłach Wisły i Pilicy do 1795 roku 29 Janina Kamińska (Uniwersytet Warszawski) – Lustracja Akademii Wileńskiej w 1773 roku 55 Magdalena Książek (Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach) – Kwalifikacje zawodowe felczerów Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego w świetle aktów prawnych (1807–1870) 69 Franciszek Ziejka (Profesor honorowy Uniwersytetu Jagiellońskiego) – Józefa Szujskiego historyczne wędrówki po Krakowie. Droga ostatnia uczonego… 97 Mariusz Nowak (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Polityczne uwarunkowania nominacji Zygmunta Wielopolskiego na fotel dyrektora Wydziału Oświaty Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (luty–wrzesień 1864) 125 Wiesław Caban (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Zesłańcy postyczniowi w Kurganie. Sprawa Towarzystwa Pomocy Wzajemnej 141 Jolanta Dzieniakowska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Rynek prasy w Radomiu w epoce popowstaniowej 153 Barbara Lena Gierszewska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Życiowa konieczność czy wybór? Kilka słów o nauczycielkach szkół elementarnych guberni radomskiej w okresie popowstaniowym 163 Marta Królikowska (Wszechnica Polska Szkoła Wyższa w Warszawie) – Starość po staremu. Przyczynek do socjolingwistycznej analizy zjawiska w czasopiśmiennictwie Królestwa Polskiego (1868–1886) 181 Agnieszka Wałęga (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) – Kobiety w roli współpracowniczek pism pedagogicznych w drugiej połowie XIX wieku – na przykładzie galicyjskiej „Szkoły” 193 Ewa Kula (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Kieleckie szkoły średnie w czasach zaboru rosyjskiego w pamiętnikach i wspomnieniach uczniów 213 Katarzyna Dormus (Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie) – Kraków w oczach Królewiaka – miasto i uniwersytet we wspomnieniach profesora Odona Bujwida 227 Romuald Grzybowski (Uniwersytet Gdański) – Idea wychowania nowego człowieka (homo sovieticus) i jej odzwierciedlenie w założeniach programowych Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej 245 Izabela Bożyk (Zespół Szkół Mechanicznych w Kielcach) – Końskie i konecczanie w latach Wielkiej Wojny i ich wkład w odzyskanie niepodległości 269 Grażyna Legutko (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Od apologii do konwersji. Początek Wielkiej Wojny w optyce pisarzy legionistów 287 Beata Utkowska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Brikolaże pamięci. Wokół tekstów wspomnieniowych Żeromskiego o Kielcach i ziemi świętokrzyskiej 305 Regina Renz (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Kultura życia codziennego kobiet małomiasteczkowych w latach międzywojennych 315 Józef Smoliński (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Policja warszawska w latach 1918–1926 327 Marek Wierzbicki (Instytut Pamięci Narodowej Delegatura Radom) – Dwie wojenne misje Zygmunta Lechosława Szadkowskiego (1939–1940; 1943) 341 Witold Chmielewski (Akademia Ignatianum w Krakowie) – Działalność Jana Hulewicza w Londynie w okresie II wojny światowej 357 Leszek Zasztowt (Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk) – Cudowne wniebowstąpienie. Materializm jako narzędzie polityczne w tworzeniu nowej świadomości społeczeństwa realnego socjalizmu. Popularyzacja nauki w Polsce 1944–1956 367 Ryszard Gryz (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – Prymas Stefan kardynał Wyszyński i jego wpływ na tożsamość narodową 379 Joanna Schiller-Walicka (Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie) – Zachować pamięć. Znaczenie Archiwum Polskiej Akademii Nauk i jego zbiorów dla badań nad historią nauki i oświaty 391 Hanna Wójcik-Łagan (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) – O etyce i etosie historyka dziejów najnowszych. Kilka refleksji 415 Bibliografia publikacji Profesora Adama Massalskiego od 2003 roku – Cezary Jastrzębski 4